» Diễn đàn » Đọc truyện » Tiểu Thuyết
Con Đường Tám Ngàn Dặm - Cửu Nguyệt Hi
admin(Admin) Hôm qua, 14:08 |
khác với thị trấn Thanh Lâm.
(*) Gạch bùn là một loại gạch được làm từ đất sét, bùn, nước, trộn với vỏ trấu hoặc rơm rồi phơi khô tự nhiên dưới nắng trong khoảng một tháng, không cần phải nung qua lửa.
Trần Việt nói, kiểu kiến trúc này gọi là tổ mối*.
(*) Từ gốc là ‘Thổ chưởng phòng’ – Là nơi ở truyền thống của tổ tiên dân tộc Di. Ngôi làng xây theo dạng tổ mối, với những ngôi nhà được làm từ đất bùn và gỗ hạt dẻ không mối mọt. Mái nhà bằng phẳng, làm từ rơm và lớp đất sét bọc bên ngoài. Cấu tạo này giúp những ngôi nhà trở nên kiên cố, mát mẻ vào mùa hè và ấm áp vào mùa đông – đặc trưng của tổ mối. Điểm đặc biệt là hầu hết mái nhà trong làng kết nối với nhau. Phần lớn người dân tập trung sinh hoạt trên mái, dưới sân thường được chăn nuôi gia súc như lợn, gà, bò… – theo vnexpress.net, baidu.
Họ xuống xe đi bộ vào thôn. Đường trong thôn nhỏ hẹp, cỏ dại mọc um tùm bên tường đất. Người dân trong trang phục dân tộc sặc sỡ đang phơi kê, tách ngô trên mái nhà.
(*) Kê là tên gọi chung để chỉ một vài loại ngũ cốc có thân cỏ giống lúa, hạt nhỏ, dùng làm lương thực như gạo cho người ăn hoặc chim chóc.
Chốc chốc lại có người ngước lên nhìn với ánh mắt tò mò.
Suốt dọc đoạn đường đến nơi này, không có bóng dáng các chàng trai cô gái, chỉ có người già và những đứa trẻ bị bỏ lại.
(*) Nỗi đau mang tên ‘những đứa trẻ bị bỏ lại’ – Hệ quả từ cuộc cách mạng công nghiệp. Người lao động ở nông thôn ùn ùn kéo ra thành phố tìm việc làm, những đứa trẻ bị ba mẹ để lại ở quê nhà, tạo ra một ‘thế hệ bị bỏ lại’ ở Trung Quốc.
Trường tiểu học nằm ở nơi cao nhất của thôn, nhìn xuống những mái nhà hoàng thổ, những thửa ruộng bậc thang nhuộm vàng nắng gió bao bọc thôn làng, những dải núi chạy dài xa tít tắp.
Trong trường chỉ có một dãy nhà gạch mái ngói dùng làm lớp học, một nền đất mùa nắng khô cứng mùa mưa trơn trợt với ba mặt vách núi vừa mới được san phẳng tráng xi măng làm sân chơi.
Nép mình trong trập trùng những dãy đá lô nhô bên dưới là những nóc nhà mộc mạc phơi đầy kê thóc và rơm rạ của bà con.
Mạnh Quân đứng bên rìa vách núi, một bà lão đang sàng kê trên mái, hạt kê vàng óng ánh phát ra tiếng sàn sạt lào rào, nghe có chút vui tai.
Không biết đâu đó trong con ngõ nhỏ vẳng đến tiếng chó sủa, tiếng í ới của trẻ con. Trên lối đi chung giữa hai gian nhà đất, phượng vĩ đung đưa khoe sắc thắm kiêu sa, khói bếp nhà ai um trên đỉnh, mùi củi cháy khói cay, hương gạo chín thoảng bay trong gió.
Mạnh Quân im lặng dõi mắt nhìn một lúc thật lâu, rồi đi tới dãy nhà gạch tìm Trần Việt.
Ở cuối dãy nhà gạch, một gian phòng tường trắng ngói xanh mới tinh tươm sạch sẽ vừa mới được xây xong. Bên trong có đặt hơn mười chiếc máy tính, đủ các loại sách khoa học phổ thông cho trẻ em như ‘Mười vạn câu hỏi vì sao’, ‘The Magic School Bus’… xếp thành từng chồng ngay ngắn trên giá sách ở bốn mặt xung quanh.
(*) ‘The magic school bus’ của Joanna Cole là một series nổi tiếng gồm những chuyến phiêu lưu của chiếc xe bus phép thuật thần kỳ của cô giáo Frizzle. Mỗi chuyến phiêu lưu là một chủ đề khoa học kỳ thú. – Theo xemsach.com
Trần Việt, Lí Đồng và một thầy giáo độ tuổi trung niên của thôn đang đứng bên trong.
Trần Việt nói bằng tiếng địa phương: “Lớp Tâm lý và Giáo dục giới tính vẫn phải được tổ chức, cô Lí có thể phụ trách giảng dạy môn học này.”
Thầy giáo trung niên thở dài: “Có một số phụ huynh không tán thành, họ không đồng ý cho con em họ tìm hiểu những vấn đề tế nhị này, thật nan giải.”
Lí Đồng lên tiếng: “Thầy Biên, em và Trần Việt sẽ thảo luận trước một chút ạ.”
Thầy giáo họ Biên gật đầu, xoay người đi ra cửa.
Trong phòng học, Trần Việt lật mở một quyển sách.
Lí Đồng mở lời: “Hay là đợi thêm một thời gian nữa.”
Trần Việt cất giọng kiên định: “Hai năm trước rồi một năm trước, câu chuyện đều kết thúc bằng một câu tương tự thế này.”
Lí Đồng ấp úng định nói gì đó, Trần Việt lại nói tiếp: “Chị hiểu rõ tác dụng của môn học này hơn em mà.”
“Chị biết.” Lí Đồng cười khổ, “Có điều để thực hiện thật sự quá khó khăn. Lại phải xin thêm ngân sách, rồi không biết được mấy học sinh tham gia. Mảng giáo dụng sinh lý giới tính này rất khó làm.”
Mạnh Quân vẫn đứng ở cửa sau lớp học, bên cạnh vang lên một loạt tiếng bước chân. Sáu bảy cô bé đen nhẻm chạy qua cô, những bộ quần áo đủ màu sắc sặc sỡ như cánh bướm ùa vào lớp học: “Cô Lí ơi!”
Lí Đồng ngồi xổm xuống, mỉm cười hỏi các cô bé: “Bài hát lần trước cô dạy cho mấy đứa, mấy đứa biết hát hết chưa?”
“Dạ rồi!” Bọn trẻ không đợi nhắc, cùng đồng thanh cất cao tiếng hát: “Tớ không đâu không đâu, không để cậu làm gì tớ đâu, giữa tụi mình không có gì để nói, cậu không được không được, không được đụng chạm và hôn tớ, cùng nhau vui vẻ giữ khoảng cách*…”
(*)‘Không làm gì tớ được đâu’ là bài hát thiếu nhi dạy trẻ em học cách tự phòng ngừa và ý thức bảo vệ bản thân.
Trần Việt nhìn thấy Mạnh Quân đứng nép mình ở cửa sau.
Nhìn cảnh tượng trước mắt, Mạnh Quân cảm thấy đứng ở nơi này thật vô nghĩa, cô xoay người đi trở lại sân chơi.
Lúc này mặt trời đã lên cao hong khô những giọt sương còn sót lại đêm qua, những mái nhà nhấp nhô bên tường đất vàng ươm thóc lúa đang phơi, đẹp mộc mạc giữa trời xanh núi thẫm.
Trần Việt đi tới đứng bên cạnh cô, nhìn ngôi làng nhỏ dưới chân mình.
Mấy ngày nay Mạnh Quân bức bối trong lòng, muốn nói chuyện nhưng lại không biết phải chủ động mở lời như thế nào. Đụng phải kiểu người ‘bạn im, đối phương quyết không nói’ như Trần Việt, cô càng cảm thấy phiền muộn hơn.
Cô ngồi xổm xuống đất, ngón tay dứt mạnh đám cỏ dại.
Trần Việt hiếm khi lên tiếng trước: “Đừng dứt nữa, mặt đất sắp trụi rồi.”
Mạnh Quân không trả lời, vẫn dứt tiếp.
Trần Việt có thể nhìn ra được khoảng thời gian này tâm trạng của cô rất xuống dốc, bèn hỏi: “Trong lòng không vui sao?”
Mạnh Quân nói cứng: “Không có.”
“Ừm.” Trần Việt ngừng một lúc, nhẹ giọng hỏi: “Mâu thuẫn với giáo viên trong văn phòng à?”
“Mâu thuẫn gì cơ?” Thoạt đầu Mạnh Quân không hiểu, ngẫm nghĩ một lúc mới sực hiểu ra: “Ha, ba người đó đi tố giác hả?” Cô cảm thấy không thể tưởng tượng nổi: “Đúng là trẻ con.”
Trần Việt giải thích: “Không phải tố giác. Là hiệu trưởng Đao tình cờ đi ngang qua nghe được, sợ mọi người có chuyện gì…”
Mạnh Quân xù gai toàn thân, tức giận nói: “Là bọn họ quái gở mỉa mai châm chọc tớ trước, tại sao tớ không được đáp trả? Nếu cảm thấy trang phục tớ mặc không phù hợp, chỉ cần nói thẳng với tớ, tớ có thể thay đổi. Hơn nữa, tớ chỉ muốn ăn mặc đẹp một chút, bọn trẻ nhìn thấy cũng vui vẻ, mà cậu cũng đâu có nói gì, không phải sao?”
“Tớ không cảm thấy có gì không phù hợp.” Trần Việt dịu dàng nói: “Trước giờ tớ chưa từng cho rằng những người tình nguyện đến nơi này dạy học cần phải làm ra vẻ nhếch nhác, khổ sở.”
Mạnh Quân hỏi ngược lại: “Vậy sao cậu lại tới hỏi tội tớ?”
Gió núi lướt qua, thổi bay lòa xòa mái tóc đen nhánh của Trần Việt.
Anh nhẹ nhàng giải thích: “Tớ hỏi chuyện này… Cô hiệu trưởng nhờ tớ hỏi, xuất phát từ sự quan tâm. Cô ấy sợ cậu cảm thấy bị cô lập, sợ cậu không vui. Cậu đừng để cảm xúc bị chi phối.”
Mạnh Quân sững người, thoáng bối rối, nhưng chỉ trong phút
(*) Gạch bùn là một loại gạch được làm từ đất sét, bùn, nước, trộn với vỏ trấu hoặc rơm rồi phơi khô tự nhiên dưới nắng trong khoảng một tháng, không cần phải nung qua lửa.
Trần Việt nói, kiểu kiến trúc này gọi là tổ mối*.
(*) Từ gốc là ‘Thổ chưởng phòng’ – Là nơi ở truyền thống của tổ tiên dân tộc Di. Ngôi làng xây theo dạng tổ mối, với những ngôi nhà được làm từ đất bùn và gỗ hạt dẻ không mối mọt. Mái nhà bằng phẳng, làm từ rơm và lớp đất sét bọc bên ngoài. Cấu tạo này giúp những ngôi nhà trở nên kiên cố, mát mẻ vào mùa hè và ấm áp vào mùa đông – đặc trưng của tổ mối. Điểm đặc biệt là hầu hết mái nhà trong làng kết nối với nhau. Phần lớn người dân tập trung sinh hoạt trên mái, dưới sân thường được chăn nuôi gia súc như lợn, gà, bò… – theo vnexpress.net, baidu.
Họ xuống xe đi bộ vào thôn. Đường trong thôn nhỏ hẹp, cỏ dại mọc um tùm bên tường đất. Người dân trong trang phục dân tộc sặc sỡ đang phơi kê, tách ngô trên mái nhà.
(*) Kê là tên gọi chung để chỉ một vài loại ngũ cốc có thân cỏ giống lúa, hạt nhỏ, dùng làm lương thực như gạo cho người ăn hoặc chim chóc.
Chốc chốc lại có người ngước lên nhìn với ánh mắt tò mò.
Suốt dọc đoạn đường đến nơi này, không có bóng dáng các chàng trai cô gái, chỉ có người già và những đứa trẻ bị bỏ lại.
(*) Nỗi đau mang tên ‘những đứa trẻ bị bỏ lại’ – Hệ quả từ cuộc cách mạng công nghiệp. Người lao động ở nông thôn ùn ùn kéo ra thành phố tìm việc làm, những đứa trẻ bị ba mẹ để lại ở quê nhà, tạo ra một ‘thế hệ bị bỏ lại’ ở Trung Quốc.
Trường tiểu học nằm ở nơi cao nhất của thôn, nhìn xuống những mái nhà hoàng thổ, những thửa ruộng bậc thang nhuộm vàng nắng gió bao bọc thôn làng, những dải núi chạy dài xa tít tắp.
Trong trường chỉ có một dãy nhà gạch mái ngói dùng làm lớp học, một nền đất mùa nắng khô cứng mùa mưa trơn trợt với ba mặt vách núi vừa mới được san phẳng tráng xi măng làm sân chơi.
Nép mình trong trập trùng những dãy đá lô nhô bên dưới là những nóc nhà mộc mạc phơi đầy kê thóc và rơm rạ của bà con.
Mạnh Quân đứng bên rìa vách núi, một bà lão đang sàng kê trên mái, hạt kê vàng óng ánh phát ra tiếng sàn sạt lào rào, nghe có chút vui tai.
Không biết đâu đó trong con ngõ nhỏ vẳng đến tiếng chó sủa, tiếng í ới của trẻ con. Trên lối đi chung giữa hai gian nhà đất, phượng vĩ đung đưa khoe sắc thắm kiêu sa, khói bếp nhà ai um trên đỉnh, mùi củi cháy khói cay, hương gạo chín thoảng bay trong gió.
Mạnh Quân im lặng dõi mắt nhìn một lúc thật lâu, rồi đi tới dãy nhà gạch tìm Trần Việt.
Ở cuối dãy nhà gạch, một gian phòng tường trắng ngói xanh mới tinh tươm sạch sẽ vừa mới được xây xong. Bên trong có đặt hơn mười chiếc máy tính, đủ các loại sách khoa học phổ thông cho trẻ em như ‘Mười vạn câu hỏi vì sao’, ‘The Magic School Bus’… xếp thành từng chồng ngay ngắn trên giá sách ở bốn mặt xung quanh.
(*) ‘The magic school bus’ của Joanna Cole là một series nổi tiếng gồm những chuyến phiêu lưu của chiếc xe bus phép thuật thần kỳ của cô giáo Frizzle. Mỗi chuyến phiêu lưu là một chủ đề khoa học kỳ thú. – Theo xemsach.com
Trần Việt, Lí Đồng và một thầy giáo độ tuổi trung niên của thôn đang đứng bên trong.
Trần Việt nói bằng tiếng địa phương: “Lớp Tâm lý và Giáo dục giới tính vẫn phải được tổ chức, cô Lí có thể phụ trách giảng dạy môn học này.”
Thầy giáo trung niên thở dài: “Có một số phụ huynh không tán thành, họ không đồng ý cho con em họ tìm hiểu những vấn đề tế nhị này, thật nan giải.”
Lí Đồng lên tiếng: “Thầy Biên, em và Trần Việt sẽ thảo luận trước một chút ạ.”
Thầy giáo họ Biên gật đầu, xoay người đi ra cửa.
Trong phòng học, Trần Việt lật mở một quyển sách.
Lí Đồng mở lời: “Hay là đợi thêm một thời gian nữa.”
Trần Việt cất giọng kiên định: “Hai năm trước rồi một năm trước, câu chuyện đều kết thúc bằng một câu tương tự thế này.”
Lí Đồng ấp úng định nói gì đó, Trần Việt lại nói tiếp: “Chị hiểu rõ tác dụng của môn học này hơn em mà.”
“Chị biết.” Lí Đồng cười khổ, “Có điều để thực hiện thật sự quá khó khăn. Lại phải xin thêm ngân sách, rồi không biết được mấy học sinh tham gia. Mảng giáo dụng sinh lý giới tính này rất khó làm.”
Mạnh Quân vẫn đứng ở cửa sau lớp học, bên cạnh vang lên một loạt tiếng bước chân. Sáu bảy cô bé đen nhẻm chạy qua cô, những bộ quần áo đủ màu sắc sặc sỡ như cánh bướm ùa vào lớp học: “Cô Lí ơi!”
Lí Đồng ngồi xổm xuống, mỉm cười hỏi các cô bé: “Bài hát lần trước cô dạy cho mấy đứa, mấy đứa biết hát hết chưa?”
“Dạ rồi!” Bọn trẻ không đợi nhắc, cùng đồng thanh cất cao tiếng hát: “Tớ không đâu không đâu, không để cậu làm gì tớ đâu, giữa tụi mình không có gì để nói, cậu không được không được, không được đụng chạm và hôn tớ, cùng nhau vui vẻ giữ khoảng cách*…”
(*)‘Không làm gì tớ được đâu’ là bài hát thiếu nhi dạy trẻ em học cách tự phòng ngừa và ý thức bảo vệ bản thân.
Trần Việt nhìn thấy Mạnh Quân đứng nép mình ở cửa sau.
Nhìn cảnh tượng trước mắt, Mạnh Quân cảm thấy đứng ở nơi này thật vô nghĩa, cô xoay người đi trở lại sân chơi.
Lúc này mặt trời đã lên cao hong khô những giọt sương còn sót lại đêm qua, những mái nhà nhấp nhô bên tường đất vàng ươm thóc lúa đang phơi, đẹp mộc mạc giữa trời xanh núi thẫm.
Trần Việt đi tới đứng bên cạnh cô, nhìn ngôi làng nhỏ dưới chân mình.
Mấy ngày nay Mạnh Quân bức bối trong lòng, muốn nói chuyện nhưng lại không biết phải chủ động mở lời như thế nào. Đụng phải kiểu người ‘bạn im, đối phương quyết không nói’ như Trần Việt, cô càng cảm thấy phiền muộn hơn.
Cô ngồi xổm xuống đất, ngón tay dứt mạnh đám cỏ dại.
Trần Việt hiếm khi lên tiếng trước: “Đừng dứt nữa, mặt đất sắp trụi rồi.”
Mạnh Quân không trả lời, vẫn dứt tiếp.
Trần Việt có thể nhìn ra được khoảng thời gian này tâm trạng của cô rất xuống dốc, bèn hỏi: “Trong lòng không vui sao?”
Mạnh Quân nói cứng: “Không có.”
“Ừm.” Trần Việt ngừng một lúc, nhẹ giọng hỏi: “Mâu thuẫn với giáo viên trong văn phòng à?”
“Mâu thuẫn gì cơ?” Thoạt đầu Mạnh Quân không hiểu, ngẫm nghĩ một lúc mới sực hiểu ra: “Ha, ba người đó đi tố giác hả?” Cô cảm thấy không thể tưởng tượng nổi: “Đúng là trẻ con.”
Trần Việt giải thích: “Không phải tố giác. Là hiệu trưởng Đao tình cờ đi ngang qua nghe được, sợ mọi người có chuyện gì…”
Mạnh Quân xù gai toàn thân, tức giận nói: “Là bọn họ quái gở mỉa mai châm chọc tớ trước, tại sao tớ không được đáp trả? Nếu cảm thấy trang phục tớ mặc không phù hợp, chỉ cần nói thẳng với tớ, tớ có thể thay đổi. Hơn nữa, tớ chỉ muốn ăn mặc đẹp một chút, bọn trẻ nhìn thấy cũng vui vẻ, mà cậu cũng đâu có nói gì, không phải sao?”
“Tớ không cảm thấy có gì không phù hợp.” Trần Việt dịu dàng nói: “Trước giờ tớ chưa từng cho rằng những người tình nguyện đến nơi này dạy học cần phải làm ra vẻ nhếch nhác, khổ sở.”
Mạnh Quân hỏi ngược lại: “Vậy sao cậu lại tới hỏi tội tớ?”
Gió núi lướt qua, thổi bay lòa xòa mái tóc đen nhánh của Trần Việt.
Anh nhẹ nhàng giải thích: “Tớ hỏi chuyện này… Cô hiệu trưởng nhờ tớ hỏi, xuất phát từ sự quan tâm. Cô ấy sợ cậu cảm thấy bị cô lập, sợ cậu không vui. Cậu đừng để cảm xúc bị chi phối.”
Mạnh Quân sững người, thoáng bối rối, nhưng chỉ trong phút