Dương. Anh không kìm được ngước lên nhìn người phụ nữ tuy đã lớn tuổi nhưng lại toát ra vẻ thông tuệ này.

“Trong nhà tù ‘gia đình’ này, trẻ em trở thành tù nhân vì không có khả năng tự nuôi sống bản thân, trong khi phụ nữ thường trở thành tù nhân vì nhiều lý do như kinh tế, xã hội, tâm lý, cũng như những lời đe dọa và đánh đập thực tế.”

“Những người bị bạo hành gia đình, dù trong thời gian ngắn hay dài, đều có thể gặp phải những tổn thương tâm lý nghiêm trọng. Đây không phải là một cơn cảm lạnh thông thường, mà là một căn bệnh tâm thần nghiêm trọng có thể không bao giờ lành lặn. Một người có tâm hồn bị bệnh, ngay cả khi chân tay còn lành lặn, cũng có thể không tự mình bước ra khỏi nhà tù được.”

“Bởi vì, ngay khoảnh khắc bị tổn thương, khả năng kết nối với con người, khả năng tự cứu lấy bản thân hay tìm kiếm sự giúp đỡ của họ đều sụt giảm đi đáng kể.”

Trương Khai Dương vô thức nhíu mày: “Một người bị tổn thương tâm lý có những triệu chứng rõ ràng nào không ạ?”

“Mỗi người thể hiện theo một cách khác nhau,” giáo sư Trần chậm rãi nói. “Tuy nhiên, tất cả các tổn thương tâm lý đều có một điểm chung, đó là nỗi sợ hãi tột độ, sự bất lực, cảm giác mất kiểm soát và sắp phải đối mặt với sự hủy diệt.”

Trương Khai Dương giật mình, trước mắt anh hiện lên hình ảnh những nạn nhân bạo lực gia đình mà anh đã tiếp xúc trong thời gian gần đây. Không ai trong số họ là không có ánh mắt hoảng sợ và vẻ mặt kinh hoàng khác nhau. Những người bị bạo hành trong thời gian ngắn, biểu hiện càng rõ ràng, trong khi những nạn nhân bị bạo hành lâu dài, ánh mắt của họ thường đờ đẫn, trống rỗng, đến nỗi nỗi một chút sợ hãi cũng không còn.

“Cũng cùng một người, trong mắt chúng ta, có thể chỉ là một kẻ bạo hành đáng ghét, thậm chí chúng ta còn nghĩ rằng anh ta không cao lớn, không khỏe mạnh, thậm chí chỉ là một kẻ thất bại trong xã hội, vậy tại sao nạn nhân lại có thể cam tâm chịu đựng suốt nhiều năm, thậm chí còn chủ động ở lại và không muốn rời đi?”

Mặt Trương Khai Dương đỏ bừng. Đây chính là thắc mắc thường trực ám ảnh trong đầu anh.

“Bởi vì một người bình thường, không có bất kỳ điểm nào đáng được tôn trọng, trong mắt nạn nhân đã phải chịu đựng bạo lực nhiều năm, có thể chỉ cần nhìn thấy anh ta, cũng đủ để cơ thể người phụ nữ toàn thân cứng đờ tại chỗ, đầu óc bị lấp đầy bởi nỗi sợ hãi như bị sét đánh. Đây không phải là do lý trí, mà là một hội chứng hậu tổn thương.”

“Khi đối mặt với nguy hiểm, hệ thần kinh giao cảm của người bình thường sẽ tiết ra adrenaline, khiến cơ thể ở trong trạng thái cảnh giác. Cảm giác bị đe dọa về mặt tâm lý không chỉ khiến con người tập trung cao độ, mà còn có thể thay đổi nhận thức của cơ thể, khiến người ta bỏ qua những cảm giác tiêu cực như mệt mỏi và đau đớn. Cuối cùng, cảm giác bị đe dọa còn gây ra sự sợ hãi và tức giận. Những phản ứng này kết hợp lại, trang bị cho toàn bộ cơ thể và tâm trí của một cá nhân, để sẵn sàng chiến đấu hoặc chạy trốn.”

“Một khi những hành động này thất bại, thậm chí thất bại lặp đi lặp lại, con người sẽ nảy sinh phản ứng bị tổn thương. Vì sự chống cự và chạy trốn đã hoàn toàn thất bại, hệ thống tự vệ của con người cũng sụp đổ, trở nên hỗn loạn. Ngay cả khi khủng hoảng đã qua, trạng thái phản ứng quá mức cũng không thể trở lại bình thường. Một hoặc nhiều sự kiện gây tổn thương sẽ để lại những thay đổi nghiêm trọng và lâu dài đối với phản ứng k*ch th*ch sinh lý, cảm xúc, nhận thức và trí nhớ của nạn nhân.”

“Việc ở lại không phải là chủ động ở lại, mà là một thói quen sau tổn thương.”

Giáo sư Trần vừa nói vừa mỉm cười. Nụ cười của bà có một chút tiếc nuối và cay đắng.

“Những vụ bạo hành phức tạp nhất thường đến từ gia đình, do cả bạo lực tinh thần và bạo lực thể xác gây ra. Do sự kiểm soát bất thường của kẻ gây bạo hành, nạn nhân thường bị cô lập và không có ai giúp đỡ. Người duy nhất mà họ có thể dựa vào, lại là người làm tổn thương họ sâu sắc nhất. Nạn nhân bị kẻ bạo hành cố ý cách ly khỏi xã hội, có thể sau một lần bỏ trốn, lại bị kẻ bạo hành thuyết phục quay về. Thứ làm lay động họ không phải là bạo lực, mà là kẻ bạo hành hối lỗi đủ đường, bày tỏ tình yêu. Kẻ bạo hành sẽ đổ mọi lỗi lầm cho tình yêu. Mọi hành động của anh ta đều chứng minh yêu cô ấy biết bao, cần cô ấy biết bao. Tất cả là vì cô ấy chưa đủ yêu, nên anh ta mới lo lắng, bất an và mất trí đến vậy.”

“Kẻ bạo hành sẽ tiêm vào đầu nạn nhân một ý niệm, đó là ‘chỉ cần em chứng minh em đủ yêu anh, chúng ta sẽ có được hạnh phúc’. ‘Nếu em cảm thấy không hạnh phúc, đó là vì tình yêu em dành cho anh chưa đủ lớn’.”

“Nạn nhân lùi bước từng chút một, cố gắng hết sức để chứng minh tình yêu của mình. Cho đến khi trái tim của cô ấy tan nát hoàn toàn trong vòng lặp của sự rung động và tan vỡ này, để sống sót, trái tim tan vỡ của cô ấy sẽ tự phân liệt, cô ấy sẽ cố gắng tin rằng, cô ấy làm như vậy không chỉ vì sợ anh ta, mà còn vì tình yêu.”

Những lời của giáo sư Trần chẳng khác nào một cơn bão quét qua tâm hồn Trương Khai Dương.

Anh có một gia đình hạnh phúc, trong suốt quá trình trưởng thành, anh chưa từng bị ăn một cái tát dù chỉ một lần. Anh lớn lên trong ánh sáng, tự nhiên nảy sinh ý nghĩ muốn mang ánh sáng đó che chở cho người khác. Anh muốn cứu giúp những người bất hạnh, chia sẻ hạnh phúc của mình cho họ, vì vậy anh đã chọn con đường trở thành cảnh sát.

Nhưng sau khi đi làm, anh mới nhận ra rằng anh đã nghĩ mọi thứ quá đơn giản.

Quá nhiều bi kịch bất lực đã xảy ra trước mắt anh.

Anh không thể không đồng cảm với những nạn nhân đau khổ đó, trái tim anh cùng với trái tim của họ thấm đẫm trong nước mắt.

Cuộc sống cảnh sát thực tế không có những pha gay cấn, nóng bỏng như trên phim truyền hình, mà phần lớn là những khổ đau và sự bất lực.

Dù anh có tan vỡ, vụn thành hàng ngàn mảnh, thì ánh sáng của anh cũng không đủ để chia sẻ cho những người bất hạnh.

“Em có thể làm gì… để giúp họ không ạ?” Trương Khai Dương vừa mở lời, đã thấy cổ họng mình nghẹn lại. Anh nuốt xuống những cảm xúc đang cuộn trào, cố gượng một nụ cười khó coi.

“Hãy để họ tìm kiếm sự giúp đỡ của các chuyên gia tâm lý.”

Giáo sư Trần nghiêm túc nhìn thẳng vào mắt anh:

“Tổn thương tinh thần có tính lây lan. Ngay cả những nhà trị liệu chuyên nghiệp cũng có thể gặp phải hội chứng căng thẳng do phản ứng dịch chuyển ngược, huống hồ là những người bình thường chưa qua đào tạo chuyên nghiệp?”

“Không ai có thể cứu người khác, đừng bao giờ mang ý nghĩ đó. Ngay cả nhà trị liệu tâm lý cũng chỉ đang giúp bệnh nhân tự cứu lấy mình.”

“Hãy nhớ lời tôi nói,” giáo sư Trần nói một cách nghiêm trang, “Người duy nhất em có thể cứu được, chỉ có thể là chính bản thân em.”

...

Quý Kì Côn cầm lấy chiếc vali từ tay Ngụy Chỉ, kéo nó vào nhà.

“Mật khẩu cửa chính là giờ mở cửa phòng trưng bày, mật khẩu phòng ngủ là giờ chúng ta ở bên nhau. Đồ trong nhà đều là đồ dùng cho một người, em xem còn thiếu gì thì mua, tranh thủ giờ này còn dịch vụ giao đồ ăn thì gọi người mang tới nhé.”

Anh đẩy chiếc vali vào sát tường, mở tủ giày lấy một đôi bao giày đưa cho Ngụy Chỉ.

“Nhớ mua một đôi dép đi trong nhà mà em thích nhé,” anh cười