đấy! Nhưng mà lúc đó, điều mình nghĩ đến là sự tê liệt, hay nói đúng hơn, tê liệt chính là kẻ thù của mọi cảm giác, ngay cả nỗi đau cũng không ngoại lệ.”

Trên màn chiếu hiện lên hai chữ “Tê liệt”.

“Điều này làm mình liên tưởng đến một bức ảnh từng thấy trong sách giáo khoa.” Nhiếp Thanh Châu nhấn chuột, chỉ tay về phía màn chiếu, “Sau Thế chiến thứ hai, có một đứa trẻ bước đi trên con đường ngập tràn nắng vàng. Hai bên đường chất đầy xác người, nhưng cậu bé đã quen với cảnh tượng đó rồi, hay nói đúng hơn là đã trở nên tê liệt.”

“Lấy đây làm nguồn cảm hứng, mình muốn viết một câu chuyện về chiến tranh, về nỗi đau và sự tê liệt.”

“Vừa hay gần đây mình có đọc được một bài viết tên là ‘Cấm kỵ’. Trong bài, nhà nhân vật chính có một cây anh đào. Tập tục cấm kỵ của địa phương là trong nhà có người qua đời thì mấy năm sau đó không được ăn quả anh đào. Vì vậy, nhân vật chính từ khi còn là một đứa trẻ cho đến lúc về già vẫn chưa từng được nếm thử một trái anh đào nào. Bởi vì chiến tranh và đói nghèo, cô ấy đã liên tục mất đi người thân. Mình rất ấn tượng với bài viết này, nên quyết định cũng lấy cây anh đào làm một sợi chỉ xuyên suốt toàn bộ câu chuyện.”

“Câu chuyện rất đơn giản. Tại một vùng đất nổ ra chiến tranh, cha của một cậu bé bốn tuổi phải nhập ngũ. Lúc cha đi, cậu bé khóc lóc dữ dội, người cha bèn nói rằng đợi đến khi cây anh đào trước ngõ kết trái, cha sẽ trở về.”

“Thế là đứa trẻ ghi nhớ câu nói ấy, ngày lại ngày ngóng đợi cây anh đào ra quả. Không lâu sau, ngọn lửa chiến tranh lan đến thị trấn nhỏ này, cây anh đào trước ngõ nhà cậu không may bắt lửa, bùng cháy dữ dội rồi ngã rạp xuống. Cậu bé non nớt lần đầu tiên cảm nhận được một nỗi đau và tuyệt vọng không thể gọi tên.”

“Chẳng bao lâu sau, cậu bé và mẹ nhận được tin cha đã hy sinh ngoài mặt trận. Trong những ngày tháng chạy loạn, cậu bé thu thập vỏ đạn làm đồ chơi, và luôn tưởng tượng ra cảnh cha mình đã bị thứ này cướp đi sinh mệnh như thế nào, như thể có thể sẻ chia nỗi đau của cha trong chính tưởng tượng của mình.”

“Khi chiến tranh tiếp diễn, hai mẹ con sống những ngày tháng cơ cực. Cậu dần nhận ra mình không còn cảm thấy đau khổ nữa, mọi tai ương cũng không còn khơi dậy được cảm xúc trong cậu, ngay cả khi mẹ qua đời, cậu cũng không hề rơi nước mắt.”

“Khi cậu bừng tỉnh trong thế giới tĩnh lặng của riêng mình, cậu nhìn thấy cây anh đào mà họ trồng bao năm qua đã kết trái lần đầu tiên.”

“Khoảnh khắc ấy, cậu dường như quay ngược thời gian, trở lại thành đứa trẻ đứng trước ngõ nhà ngóng đợi cây anh đào ra trái. Cậu nhớ về cha, về mẹ, về những người bạn đồng hành, nhớ về cây anh đào từng hóa thành tro bụi trong biển lửa năm xưa, và rồi bất chợt bị một nỗi đau khổng lồ đã xa cách từ rất lâu đánh gục. Cậu ôm lấy thân cây anh đào, đau đến không thể nức nở thành lời.”

“Trong phút chốc ấy, giữa cơn mơ hồ, dường như chưa từng có chuyện gì xảy ra cả. Mười mấy năm qua, cậu chỉ đơn giản là đang đợi một cây anh đào kết trái. Cậu vẫn là đứa trẻ của ngày xưa ấy, đứa trẻ sẽ đau lòng đến xé ruột khi thấy cây anh đào ngã xuống.”

Trên màn chiếu hiện lên một trích đoạn tiểu thuyết. Sau khi Nhiếp Thanh Châu kể xong cốt truyện, rất nhiều người ở dưới vốn đang cắm cúi đọc truyện tranh hay làm bài tập đều đã ngẩng đầu, dán mắt vào những dòng chữ trên slide với ánh nhìn vừa tò mò xen lẫn xúc động.

Anh dứt khoát chuyển sang phần tiếp theo: “Câu chuyện đến đây là kết thúc, tổng cộng một nghìn ba trăm chữ, th đã vượt xa giới hạn 800 chữ của cuộc thi. Em xin cảm ơn quý thầy cô giám khảo đã đủ kiên nhẫn để đọc hết, cũng may là tốc độ gõ phím của em đủ nhanh. Với một truyện ngắn được viết ngay tại phòng thi, tình tiết của nó không hề ly kỳ, khúc chiết. Có lẽ em đã giành phần thắng nhờ góc nhìn mới mẻ, và hơn hết là việc miêu tả nỗi đau cùng trạng thái tâm lý một cách vô cùng tỉ mỉ.”

“Nếu mọi người thường ngày muốn viết lách một chút, theo thói quen tư duy của em, điểm đầu tiên chính là xây dựng vũ trụ của riêng bạn. Bạn là trung tâm của vũ trụ này, tất cả những tin tức, bài văn, hình ảnh, thậm chí cả truyện tranh, trò chơi, mọi thứ có thể để lại ấn tượng trong bạn đều là vật chất và chất liệu. Bạn phải ghi chúng lại, giống như hút chúng về phía mình, để chúng xoay vòng quanh bạn.”

Nhiếp Thanh Châu nhấn slide, trên màn hình hiện ra sơ đồ cấu trúc của một dải ngân hà.

“Điểm thứ hai, cũng là một điểm vô cùng quan trọng, đó là phân tích vũ trụ này. Những chất liệu ấy vì sao lại làm bạn rung động? Giá trị của chúng nằm ở đâu? Chúng ta thường xuyên tiếp xúc với những thông tin gây chấn động, nhưng nếu không suy ngẫm, chúng sẽ mãi chỉ là những hạt bụi vũ trụ có tác dụng khuấy động cảm xúc mà thôi. Khi cảm xúc lắng xuống, chúng cũng mất đi giá trị. Tư duy chính là phương pháp khiến những hạt bụi đó ngưng tụ thành hằng tinh.”

“Nhưng có một điều cần đặc biệt lưu ý ở đây, đó là phải suy ngẫm từ góc độ của vũ trụ. Nói cách khác, tốt nhất hãy loại bỏ ấn tượng chủ quan. Con người rất khó tránh khỏi việc bị chi phối bởi những suy nghĩ hay luận điệu hợp với cảm xúc và lợi ích của mình. Nếu sa vào cảm xúc chủ quan, việc tư duy sẽ chỉ là một sự giải tỏa theo kiểu than vãn lặp đi lặp lại. Khi nhìn nhận những sự việc này, tốt nhất bạn hãy là một chủ thể đã loại bỏ đi chủng tộc, giới tính, tuổi tác, thậm chí cả thân phận con người của chính mình. Chỉ khi tư duy đủ khách quan, bạn mới có thể rút ra được những thông tin bình tĩnh nhất từ chúng.”

“Giống như bức ảnh này, hình ảnh một đứa trẻ thảnh thơi dưới nắng và cảnh tượng thảm khốc của một xác chết bên đường đã tạo nên sự tương phản cực kỳ rõ rệt. Từ góc độ cảm xúc, có lẽ suy nghĩ sẽ là lên án các trại tập trung, trân trọng cuộc sống tốt đẹp hiện tại. Nhưng nếu nhìn từ một góc độ vô tình và khách quan, con người sở hữu một năng lực vừa mạnh mẽ lại vừa bất hạnh. Đó là xu hướng thích nghi với thế giới này bằng mọi giá, và để làm được điều đó, họ loại bỏ đi nỗi sợ, sự nhạy cảm, và thậm chí cả tình cảm. Khi đã có được suy ngẫm của riêng mình, bạn mới có thể biến chúng thành thứ của riêng bạn, để rồi khi kiến tạo một câu chuyện, bạn có thể tùy ý sử dụng những chất liệu ấy.”

“Điểm thứ ba chính là khi đặt bút viết, bạn phải thiết lập quy tắc vận hành cho vũ trụ này. Đây là phần khó khăn nhất, bởi vì mỗi chất liệu và điểm nhấn đều có logic và quỹ đạo riêng, khó tránh khỏi va chạm, vì vậy buộc phải có sự hy sinh. Cho nên bạn phải nghĩ thật kỹ xem nên làm nổi bật phương diện nào: tình tiết, tình cảm, hay nhân vật? Bạn sẽ đặt điều gì làm trung tâm, và làm thế nào để mọi thứ xoay quanh trung tâm đó?”

Nhiếp Thanh Châu tiếp tục giới thiệu một vài tiểu thuyết gia mà anh yêu thích, trích dẫn những đoạn văn của họ để phân tích phong cách hành văn và bút pháp, đồng thời khuyên mọi người nên học hỏi và luyện tập nhiều hơn.

Cuối cùng, anh trình chiếu một slide đầy ắp những đầu sách, mỉm cười và chỉ tay lên cao: “Vũ trụ hiện tại đang ở trong kỷ nguyên khai sinh các vì sao, vô số hằng tinh ra đời, và quá trình này sẽ kéo dài hàng tỷ năm. Hy vọng rằng vũ trụ trong lòng mỗi chúng ta cũng sẽ như vậy. Đây là danh sách