Tư – người vốn có thân phận cán bộ, nhưng hắn lại dẫn người tới nhà Vương Lạc Anh đập phá tơi bời, cạo đầu âm dương rồi đẩy bà đi diễu phố dọc theo con suối lớn.

Cô út Nghiêm Hoa bùi ngùi kể lại theo lời tiền bối: "Bà cô Sáu cứ thế đi dọc bờ suối, phía sau là đám người la ó, xô đẩy. Khi đi đến cây cầu đá năm nhịp, bà bỗng dừng lại."

Nghiêm Lung nín thở, tò mò hỏi: "Bà dừng lại làm gì ạ?"

Mắt Nghiêm Hoa hơi đỏ lên: "Bà bắt đầu hát bài Quốc tế ca bằng giọng Quảng Đông. Sau này bà mới nói với cô, bài hát đó là do Hạ Huyến dạy bà từ rất lâu trước đây. Năm đó, mỗi khi cảm thấy không chịu đựng nổi, bà lại hát thật lớn. Hát xong, lòng bà sẽ nhẹ lòng hơn và có thêm dũng khí để tiếp tục gánh vác nghịch cảnh."

Nhắc đến Vương Tài Bản, Nghiêm Hoa bảo đó là báo ứng; chuyện nhà họ Nghiêm bị đuổi đi không thiếu phần hắn châm ngòi thổi gió, đến năm 1980 thì hắn chết trong sợ hãi.

Câu chuyện kéo dài đến tận mười giờ đêm, hàng quán hai bên bờ suối đã đóng cửa gần hết. Trong quán cà phê, ánh đèn vàng hắt hiu chỉ đủ soi rõ dãy lan can và bức tường kính hậu viện. Thỉnh thoảng, cây mai trầm mặc lại đong đưa theo gió. Nghiêm Hoa đứng dậy, chỉ tay vào mấy bụi cây dại sát góc tường: "Con biết cây này gọi là gì không?"

Nghiêm Lung nhìn những chiếc lá xanh nhọn nhỏ, nhớ rằng cuối hè chúng thường nở hoa màu tím trắng. Cô lắc đầu: "Con tưởng đó chỉ là cỏ dại, nhưng thấy cô vẫn luôn cẩn thận bón phân cho nó."

"Ăn ngon lắm đấy." Nghiêm Hoa bảo mỗi mùa hè bà đều làm vài đĩa rau trộn từ lá này, vị rất đặc biệt.

Nghiêm Lung tò mò hái một chiếc lá nhét vào miệng. Ngay lập tức, vị đắng nồng đậm xộc thẳng lên cuống họng, như muốn đảo lộn cả ngũ tạng lục phủ. Cô nhắm mắt cố nén vị đắng, nghe thấy tiếng cười tinh quái của cô út mình. Nàng mở mắt ra: "Cô lại lừa con."

"Cô không lừa con đâu, đợi một chút xem." Nghiêm Hoa khuyên cháu gái đang nhăn mặt đừng nhổ ra vội.

Quả nhiên, sau vị đắng là dư vị của đất, rồi một tia ngọt thanh thoát ra. Nghiêm Lung thốt lên: "Đúng là một hương vị thú vị." cô hái thêm vài chiếc mang về: "Rốt cuộc nó tên là gì ạ?"

"Nó gọi là 'Nhất Kiến Hỉ' (Gặp lại niềm vui), hay còn gọi là Xuyên Tâm Liên." Nghiêm Hoa mân mê chiếc lá, "Những khóm đầu tiên là do bà cô Sáu trồng. Cô từng nghĩ bà thích vị rau trộn này, hoặc dùng làm thuốc. Sau này mới biết, Hạ Huyến từng nói với bà rằng bí danh của mình là 'Nhất Kiến Hỉ'. Có lẽ trồng loài cây này cũng giống như lúc hát bài Quốc tế ca, là để bà nhớ về Hạ Huyến."

Nghiêm Hoa châm một điếu thuốc nhưng không hút, để mặc làn khói mờ ảo ngăn cách mình với không gian xung quanh: "Cô đã tra cứu rất nhiều tư liệu, hỏi rất nhiều người, thậm chí đến cả Cục Dân chính nhờ điều tra xem năm xưa có chiến sĩ hoạt động ngầm nào tên 'Nhất Kiến Hỉ' không. Nhưng không có đáp án. Thậm chí có người còn giáo huấn cô: Thời bình kiếm tiền không dễ, cô cứ lo mà sống tốt đi, đừng có rảnh rỗi sinh nông nổi bới móc chuyện cũ. Ý họ là: 'Núi xanh nơi nào chẳng chôn trung cốt'."

Nhưng Nghiêm Hoa biết Vương Lạc Anh rất để tâm đến việc trung cốt ấy chôn ở đâu, và quan trọng hơn, người đó xứng đáng được khắc tên một cách trang nghiêm.

Nỗ lực của Nghiêm Hoa năm xưa lớn hơn nhiều so với trò đùa trẻ con của Nghiêm Lung và Vương Nghiên Nghiên bây giờ: "Cô từng đến Nam Kinh tra danh sách sinh viên Đại học Kim Lăng, đến Thượng Hải tra tư liệu trường y nữ sinh, lục tung các thư viện, bảo tàng, hiệu sách cũ... Cô ở Thượng Hải nửa năm chỉ để truy tìm tung tích Hạ Huyến." Ban đầu làm vì lương tâm, vì muốn hoàn thành di nguyện của bà cô Sáu. Nhưng càng tìm hiểu, bà càng bi phẫn và xót xa cho Hạ Huyến: một người con gái tài hoa, hiến dâng cả mạng sống cho mảnh đất này nhưng công lao lại không được thừa nhận.

Dần dà, ba2 cũng tìm thấy vài dấu vết, ví dụ như những người đồng đội năm xưa của Hạ Huyến. Nhưng tên tuổi của họ chỉ nằm lại trên những trang giấy ố vàng: người bị quân ngụy bắt tra tấn đến chết, người hy sinh anh dũng trước họng súng quân Nhật, người lặn lội từ Giang Nam tới phía Bắc rồi ngã xuống trên đất vàng... Có vẻ Hạ Huyến rất không may mắn, những người có thể chứng minh tín ngưỡng và nhiệm vụ của bà đều đã tan biến vào lịch sử, biến bà thành một hạt bụi vô danh.

Nghiêm Hoa rít một hơi thuốc, định hỏi thăm tình hình gần đây của cháu gái thì thấy chị dâu Vương Hồng Quyên đang đứng ngoài tiệm.Bà cười khổ: "Mẹ con đến tìm kìa, về nhà nghỉ sớm đi."

Nghiêm Lung chần chừ: "Ngày mai chúng ta nói tiếp nhé." Cô sắp xếp tư liệu, chào cô út rồi bước ra cửa, đối diện với ánh mắt không vui của mẹ: "Con chuẩn bị thi cử đến đâu rồi?"

Chẳng đợi Nghiêm Lung trả lời, Vương Hồng Quyên bắt đầu nhiếc móc: "Mẹ thấy con ở nhà mấy năm nay càng ở càng phế, mà lại còn thích ứng với cái sự phế ấy nữa. Trước kia tám giờ tối con còn biết ngồi vào bàn, giờ mười giờ hơn còn la cà quán xá. Con định ăn bám đến bao giờ? Hai mươi sáu chứ không phải mười sáu, tuổi này người ta không con cái đề huề thì cũng đi làm được mấy năm rồi. Chỉ có con là chẳng đâu vào đâu: thi không xong, cưới không được, kinh nghiệm làm việc cũng không có..."

Những lời này khác xa với giọng điệu dỗ dành khi xưa khi họ ép cô về quê: "Con có mấy mạng mà bán cho công ty? Về nhà không phải lo tiền thuê nhà, ăn uống, cứ chuyên tâm mà thi, một năm không được thì hai năm, ba năm, bốn năm... Nhà mình đủ sức nuôi con đến năm ba mươi tuổi."

Hóa ra lời cha mẹ cũng không thể tin hoàn toàn. Đôi khi họ rất thương con, nhưng đôi khi họ lại trút hết sự lo âu về thực tại lên đầu đứa trẻ bằng một sự công kích vô cớ. Nhất là Vương Hồng Quyên, người dạo này luôn âm thầm theo dõi con gái: "Con đi Thượng Hải chơi mấy ngày mẹ không ý kiến, nhưng chơi xong thì phải biết thu tâm lại chứ? Về nhà rồi vẫn cứ chạy rông như kẻ mất hồn. Làm thuê ở quán cà phê được mấy đồng, sao cứ phải dính lấy con gái nhà Lý Cần Phương, Vương Khải Đức làm gì? Hồi nhỏ bị đánh chưa đủ sao? Nó làm môi giới, cái đầu nó chia làm đôi con cũng không đấu lại loại người đó đâu..."

Nghiêm Lung giữ im lặng, lẳng lặng đi theo mẹ vào sân. Lúc cúi người khóa cửa, xấp tư liệu trong tay cô trượt xuống đất. Vương Hồng Quyên nhanh mắt nhặt lên, lật xem cấp tốc, sắc mặt càng lúc càng khó coi. Bà cầm xấp giấy run rẩy vì giận: "Mẹ tưởng con đêm ngày không tắt đèn là để làm bài tập, hóa ra là làm mấy cái thứ nhảm nhí này!"

Dù đang giận nhưng giọng Vương Hồng Quyên vẫn nhẹ nhàng, nhưng lời nói lại sắc lẹm: "Cô con năm xưa cũng vì cái chứng nhận liệt sĩ này mà tẩu hỏa nhập ma, đến giờ vẫn không chịu kết hôn, lãng phí cả đời người."

Nghiêm Lung không muốn giải thích, cô chỉ muốn mẹ mắng cho xong rồi trả lại tư liệu cho mình. Nhưng Vương Hồng Quyên không làm vậy, bà quay người ném thẳng xấp giấy vào thùng rác trong sân: "Cả lũ đều không biết điều."

Nghiêm Lung biết mẹ đang mắng cả anh trai Nghiêm Thụy. Gần đây anh về trấn ít dần, thậm chí không thèm giáp mặt chị dâu Mạnh Hiểu. Nghiêm Lung tưởng anh bận việc, nhưng qua lời bóng gió của cha mẹ, nàng mới hiểu: Nghiêm Thụy có nhân tình, và cô ta cũng đang mang thai như chị dâu.

Có lẽ trong danh sách không biết điều ấy còn có cả cô út