có khi mẹ tôi trang điểm rất đẹp và cùng bố tôi đi làm việc "giăng bẫy đàn ông", những lúc đấy mẹ chẳng bao giờ cho tôi đi theo, bà bảo trẻ con nhìn thấy những thứ ấy không hay.

Thực ra việc họ làm tôi đều biết cả, mẹ tôi thường cùng dì Quế Hoa đứng bên đường để kiếm khách, việc đong đưa là của dì Quế Hoa, còn mẹ tôi chỉ cần dẫn khách vào phòng, sau đó bố tôi và các chú khác sẽ xông vào, về điểm này thì dì Quế Hoa vô cùng khâm phục mẹ tôi, mỗi lần như thế thu nhập gấp mấy chục lần so với công việc của dì mà không mất sức.

Những lúc không bận công chuyện làm ăn, mẹ tôi thường cùng các dì ngồi đánh mạt chược. Tôi quanh quẩn phục vụ rót trà cho họ, lúc đi qua chỗ mẹ, tôi ra ám hiệu để mẹ biết họ thiếu quân nào, và chiến thắng với mẹ thật dễ dàng.

Khi tôi đến tuổi đi học, mẹ tôi cũng cho tôi đến trường, thực ra lũ trẻ con trong thị trấn Tam Thủy chúng tôi phần lớn không đi học, học ở trường không thú vị bằng học nghệ thuật móc túi. Mẹ nói với tôi công việc làm ăn của chúng ta phải dựa vào cái đầu, học hành làm cho đầu óc linh hoạt, có thể tính chuyện làm ăn lớn, con không giống như Tứ Mao và mấy đứa nhỏ kia.

Bố mẹ Tứ Mao chỉ làm một "trò" duy nhất, ngày nào họ cũng đợi bên đường chờ khi có xe chở khách du lịch nào chạy qua là mẹ Tứ Mao ngồi ở giữa đường, ưỡn cái bụng làm ra vẻ đau quằn quại như sắp sinh em bé. Mẹ tôi không làm vậy, mỗi lần thổ huyết bà đều nhìn tôi bằng dáng vẻ trìu mến nhất khiến người khác cảm thấy hết sức đau lòng. Mẹ Tứ Mao diễn xuất rất tệ, giỏi lắm chỉ biết lăn lộn, nhưng cũng chỉ cần có thế, hầu hết các xe đều dừng lại, ngay lập tức bố Tứ Mao và các anh em xông lên dở trò xin đểu khách.

Có ngày thu nhập của họ rất cao, đến mẹ tôi nhìn còn phải phát ghen, và những lúc như thế bà thường than thở: Xã hội ngày nay giá trị của chất xám bị đảo lộn nghiêm trọng quá....

Tuy thế bà vẫn cho tôi đi học, thành tích học tập của tôi cũng không đến nỗi nào nhưng giáo viên chẳng ai quý tôi, họ chỉ thích những đứa trẻ ăn mặc gọn gàng đẹp đẽ, bố mẹ luôn đến nhà thầy cô chơi vào mỗi dịp lễ tết.

Sauk hi tan học, có thời gian tôi lại đi giúp mẹ trong việc làm ăn, hai mẹ con phối hợp ngày càng ăn ý, nhưng cũng có một lần bị phát hiện, đó là trường hợp ngoài dự tính vì hôm đó mẹ tôi bị cảm cúm. Lẽ ra đối phương đã tin, nhưng sau đó mẹ tôi bị một trận ho dữ dội đến nỗi ho cả túi nilon đựng thuốc nước vốn dĩ được giấu kín trong miệng.

Người lái xe này cũng là một anh béo, tôi phát hiện ra rằng những người lái xe đều béo, lý do có lẽ vì thời gian ngồi trên xe nhiều và lười vận động.

Anh ta lôi cổ mẹ tôi ra ngoài và nối sẽ đưa mẹ đến sở cảnh sát, mẹ tôi khóc như mưa, tôi vừa khóc vừa chạy theo. Tôi nhớ đến cuốn sách về những kẻ tiểu nhân hôm trước viết về việc Bao Công xử vụ Trần Thế Mỹ thế là tôi ôm lấy chân anh béo mà khóc, nói là bố tôi đã bỏ hai mẹ con rồi, ông ấy có vợ bé, còn có cả thằng con trai bé nữa, hai mẹ con tôi đã hai ngày nay đã ăn uống gì đâu, lúc đầu tôi định nói là năm ngày nhưng suy xét đến tính sát thực nên tôi đổi là hai ngày.

Anh chàng béo cuối cùng đã không dẫn mẹ tôi đến trụ sở cảnh sát, trước khi bỏ đi, anh ta đưa cho chúng tôi 20 đồng và còn nói nếu gặp người đàn ông nhẫn tâm như bố tôi, anh ta sẽ đánh cho chết luôn.

Thật ra bố tôi là người đàn ông rất thật thà, nếu đi trên phố mà ông lỡ nhìn kỹ mấy cô gái đẹp thế nào cũng bị mẹ tôi vả vào miệng, ông chỉ tranh thủ lúc mẹ tôi không có ở đó để nhìn trộm thôi. Bố tôi không nỡ bỏ hai mẹ con vì tôi và mẹ đều rẩt được việc.

Năm ấy tôi tám tuổi


Chương 2
Công việc rất nhiều nhưng nhà tôi không giàu có, bởi
bố mẹ tôi hay kén cá chọn canh, những người già nua tàn tật không phải
đối tượng của họ, về cơ bản những người này chẳng có chút màu mè gì để
kiếm chác. Nền kinh tế địa phương nghèo nàn cũng là một lý do, khi những lái xe qua đấy, chúng tôi phải tốn không biết bao nhiêu nước bọt mới
móc được chút tiền từ túi họ. Có lúc xe đâm người, họ không thèm dừng lại mà vẫn nhẫn tâm phi xe qua, nếu không phải mẹ tôi cao số thì đã bỏ nghề từ lâu rồi.

Mẹ tôi khi ấy vừa nhảy lên vừa chửi bới ầm ĩ ở phía sau: "Đồ trời đánh,
đâm phải người ta cũng không biết dừng xe lại xem thế nào à?"

Nhà Tứ Mao còn tệ hại hơn nhà tôi, hầu như các xe chẳng bao giờ thèm đỗ
lại, nhưng cũng phải thôi, 10 năm nay ngày nào cũng diễn đi diễn lại 1
trò, họ đã quá quen rồi, đến như chúng tôi xem thôi cũng đã phát chán
rồi.

Sau này có "cao nhân" mách nước bảo mẹ Tứ Mao phải
ăn mặc gợi cảm một chút, nhưng mẹ Tứ Mao sau khi sinh thêm đứa nữa lại
phát phì ra, mặc quần áo càng thiếu vải càng không chấp nhận nổi. Năm
lớp 10 tôi bị đuổi học vì tôi đánh giáo viên trong trường. Về nhà tôi
cũng bị bố nện cho một trận, ông còn mắng tôi: "Đồ mất nết, không lo học hành tử tế, mà có muốn đánh thầy giáo thì cũng phải đợi tốt nghiệp xong chứ. Chỉ còn hai năm nữa mà cũng không đợi nổi, ngu lắm con
ạ."

Mẹ dẫn tôi đến trường tìm thầy giáo, bà cúi mặt ngồi trước mặt thầy, như một người phụ nữ nhẫn nhục và chịu đựng, bà ngồi
trước mặt thầy giáo và bắt đầu vai diễn đầy chuyên nghiệp của mình.

Mẹ tôi hỏi: "Thưa thầy, lẽ nào không thể rộng lòng một chút được sao?"

Thầy giáo trả lời: "Không được, việc này nhà trường đã báo cáo lên sở giáo dục rồi."

Mẹ tôi năn nỉ hồi lâu cuối cùng cũng nhận ra đã hết cách.

Bà lại hỏi: "Vậy có thể cấp cho cháu nó một tờ giấy chứng nhận tốt nghiệp được không ạ?"

Thầy giáo hết cả kiên nhẫn tỏ ra bực bội: "Vừa khai giảng được có mấy ngày,
con trai chị đã đánh thầy giáo, giờ lại còn đòi giấy chứng nhận nữa à?
Tôi khuyên chị về giáo dục lại nó cẩn thận, nếu không chẳng mấy mà trở
thành kẻ cặn bã của xã hội."

Mẹ tôi biết xin xỏ cũng vô
ích, bà đứng phắt dậy, vung tay tát bốp vào mặt thầy giáo: "Con ông mới
là cặn bã của xã hội!"

Cũng vào năm đó, do tình hình làm ăn trong huyện ngày càng khó khăn, bố tôi phải một mình kiếm sống ở
lãnh địa mới, ông thường xuyên gửi đồ về cho hai mẹ con tôi. Mỗi lần có
người về lại thấy bố tôi ở những nơi khác nhau nên chúng tôi cũng không
biết nhiều về tình hình của bố.


Chương 3
Tôi không còn đi học nữa và bắt
đầu lang thang khắp thị trấn, tuy vậy tôi không phải là kẻ vô công rồi
nghề, dù thế nào chăng nữa, tôi cũng có 9 năm cộng mấy ngày ngồi trên
ghế nhà trường, cũng là phần tử tri thức, những người không biết chữ
thường đến nhờ tôi viết thư mà toàn viết không công, chỉ có chú Ba là
tốt bụng, mỗi lần nhờ tôi xong đều cho tôi mấy thứ đồ rất hay. Chú ấy
cần viết rất nhiều thư, mỗi bức đều cực ngắn, đại loại thế này: "Ông chủ Lý, nếu trong 3 ngày mà ông không đem 30 ngàn tới thì con ông sẽ mất
mạng." Hoặc là: "Cô Mai, 10 ngàn mua lại bức ảnh đó là rất rẻ, nếu tôi
bán nó cho giới báo chí thì chắc tôi còn kiếm được hơn đấy."

Chú
Sáu cũng hay nhờ tôi viết thư, nhơng chú toàn mang đến 1 quyển sổ hát,
bên trong dán đầy những lời bài hát cắt trên báo, chú ấy cắt từ đống báo phế liệu cô Ba mua về, cô Ba mỗi lần xót của đều nói với chú: "Một chữ
bẻ đôi không biết, cắt mấy thứ ấy làm gì cơ chứ!"

Chú Sáu mang
quyển vở đến bảo tôi đọc, nghe đến câu nào tâm đắc, chú lại nói với