nghĩ, tình yêu dường như đi cùng với phù phiếm tuổi trẻ và dễ dãi thốt nên thành lời; còn tình thương thì ngay từ trong cách gọi đã trải dài viên mãn và vương vọng trân trọng. Tình thương, nghe còn gần với tình thân, nên ta hoàn toàn có thể tin vào sự gắn bó sắt son, chắt chiu bền chặt của thứ thâm tình này.

Nhưng dù "thương" hay "yêu" thì bản chất tình cảm vẫn là một món nợ lớn nhất của đời người - như quan niệm nhà Phật. Và để trả món nợ đó, chúng ta không còn cách nào khác là phải gánh vác hết vào lòng những yêu thương lẫn tổn thương, những vui cùng buồn, những hân hoan với bi ai, những cái nắm tay và cả lìa bỏ... Vì tình thương. không chỉ đơn thuần là thụ hưởng, là nhận lấy, là thụ động đợi chờ sự ban phát cảm xúc, mà hơn hết, đó còn là trách nhiệm, là chấp nhận, là cho đi tất cả không nề hà được mất thua thiệt - Đến độ khi đã trắng tay, vẫn luôn muốn dành phần tốt đẹp nhất cuối cùng còn lại cho người mình thương.

Vì lẽ đó, mà tình thương, ở cung bậc nào, cũng đáng để ta sống hết mình và quên mình vì nó. Dù có thất vọng, vẫn sẽ bao dung. Dù cho phụ bạc, vẫn luôn nhẫn nhịn. Dù ai quên lãng, mình vẫn thứ tha. Dù là đoạn tuyệt, lòng vẫn bất hối. Đó mới thật đúng nghĩa tình thương chân chính - thứ tình cảm không cần báo đáp, không cần đền trả sẵn sàng trao đi toàn vẹn - dù chỉ là cho một người chung đường ngắn ngủi cùng ta.

- Thương người đơn phương -

Bạn đã có bao giờ ngồi cạnh một người mà trong lòng luôn thấp thỏm muốn nói "Tui thương người nhiều lắm" nhưng rồi lại chẳng thể thành lời? Trời ơi, cái cảm giác đó, nó cắn đắng xốn xang vô cùng!

Những cuộc tình một mình như thế, chắc đâu đó trong chúng ta cũng đã từng một lần trải qua.

Thương mà không thể nói, muốn gần bên mà biết sắp phải rời. Rồi thì những lần ngồi cạnh nhau, vai khẽ chạm gần, những ngón tay đặt hờ run rẩy muốn nắm lấy rồi thôi, nhìn vào mắt nhau để thấy cả triệu niềm vui của mình trong ấy, sau này còn biết tìm được ở đâu?

Tôi vẫn nhớ đó là những buổi chiều tháng Tám ở Prague. Tôi và M ngồi cạnh nhau trên toa tàu metro chộn rộn. Cứ thỉnh thoảng lén nhìn M rồi bắt gặp ánh mắt M cũng lém lỉnh nhìn lại mình. Hai đứa cùng cười. Rồi cúi mặt. Rồi lại lén nhìn. Rồi lại chạm vào mắt nhau. Đoạn đường cành cạch và nhá nhem của metro cứ như băng qua hàng triệu năm ánh sáng, để hai con người ngồi đó bất biến với thời gian.

Vì chẳng thể là của nhau, nên một giây một khắc cũng có khác gì một vạn hay triệu năm? Nghĩa là có những chuyện vẫn ở nguyên đấy bất kể thời gian, chẳng tiến chẳng lùi, chẳng quân lãng cũng chẳng thể mong cầu thêm. Kỷ niệm đó, tình cảm đó, tựa những chuyến đi không có chiều về.

Có phải đau nhất là khi ở cạnh một người mà mình biết chắc dù không có mình thì họ vẫn cứ đường hoàng sống tiếp? Không hề mảy may? Không hề đau lòng?

- Thương một người đáng thương-

Thương một người cũng giống như chọn mua một đôi giày.

Nếu giày dép có số, thì ắt hẳn, tình thương cũng là một phần số của riêng mỗi con người, không ai giống nhau.

Cô em gái tôi - tạm gọi là Bata - mê mẩn anh chàng Giày Tây cùng công sở. Con gái vây quanh chàng ta thì nhiều vô kể. Cũng dễ hiểu. Thành đạt, điển trai, gu thẩm mỹ tốt, lại lịch lãm bặt thiệp với mọi người xung quanh. Bata không chọn lầm người. Quan trọng là, trong mắt Giày Tây có Bata không thôi.


Chương 9: Nỗi đau này là nỗi đau chung
Em biết không, từ sau chia tay, anh chưa từng nghĩ đến ngày mình gặp lại. Không phải đang tâm bạc tình, càng không phải cố biện minh, mà là anh không bao giờ đủ can đảm để đối diện với em thêm một lần nào nữa. Vì chỉ sợ, gặp lại rồi anh sẽ không còn đủ dũng khí để em rời đi - như xưa đã từng. Và chúng ta sẽ lại tiếp tục dùng dằng trong thứ tình cảm "bỏ thì thương, vương thì tội" - ở cạnh nhau thì mệt mỏi, mà xa rời nhau thì tắt ngấm nụ cười.

Anh biết làm sao khi điều em yêu ở anh chỉ là một kỉ niệm, chứ không phải là con người của anh ở hiện tại?

Nhưng dĩ vãng thì có bao giờ sống lại được đâu. Cho nên chẳng thà một lần nuốt xuống hết đau đớn của thanh xuân mình, và chấp nhận tình yêu này đã không thể đợi được đến ngày thiên trường địa cửu.

Vậy nên anh chợt nghĩ, nếu thật sự gặp lại, anh còn biết nói gì, ngoài lời xin lỗi?

Anh xin lỗi, vì đã không còn là của riêng em.

Anh xin lỗi, vì đã đứng yên không giữ em lại khi ngáy đó cả hai xốc nổi quay đi.

Anh xin lỗi, vì đã đi trước một bước và tiếp tục con đường cùng một người-không-phải-em.

Anh xin lỗi, anh xin lỗi như rất nhiều lời xin lỗi anh đã từng nói đi nói lại trong suốt đoạn tình đầy bế tắc của hai chúng ta.

Nhưng có lẽ, tụi mình nên bắt đầu học cách thứ tha và bỏ qua cho những điều bất khả -như là HẾT YÊU. Chỉ giữ lại cho nhau chút nhẹ nhàng sau cuối, bằng một nụ cười chúc phúc hoặc một lần quay hẳn lưng đi. Để bù lại cho những thánh năm bên nhau quá nhiều dằn vặt tổn thương bằng chút vun vén êm đềm và tạ tình trong phút-cuối-còn-thương. Thế thôi cũng đủ rồi.

Bởi xin em đừng nhầm lẫn giữa việc bước thêm bước nữa với lòng chung tình hay phụ bạc. Không phải cứ ở lì lại với quá khứ là trọng tình chung thủy và không phải cứ bình thản yêu người mới là bội bạc phủi tay.

Trời ơi, nỗi đau này là nỗi đau chung! Em nhớ cho điều đó.

Và dẫu có kêu Trời cũng đâu ai thấu, khi chúng ta phải tự chịu trách nhiệm với lựa chọn của chính mình. Để hạnh phúc sau này đừng quá cay nghiệt như trước nữa, có được không?

Hứa với anh, đừng giữ mãi trong lòng xái ảo tưởng tội nghiệp rằng: "Ừ biết đâu, người ta vẫn còn thương mình...". Tự em phải biết thương kình trước hết! Vì chúng ta đều đang là những kẻ cô đơn nhất trong đoạn đời còn lại, khi đã mất đi tất cả bình yên và thanh xuân đã từng của chúng ta, đã mất-cho-nhau, và mất-bên-nhau. Âu đó cũng là niềm an ủi duy nhất còn xót lại.

Anh nhớ hơn 100 năm trước, Alain-Fournier đã viết trong cuốn sách kinh điển Kẻ lãng du rằng: "Trong ký ức ai cũng từng có sự hiện diện của một con người có khả năng khuấy đảo cả thời thanh xuân của chúng ta. Và khi người ấy rời đi, chúng ta không bao giờ còn yên bình được nữa."

Em chính là cái người khuấy đảo thanh xuân của anh như thế đó.

Và khi thanh xuân của anh qua hết rồi. Tình xưa và bình yên chỉ còn lỡ dở như một nấm mồ chưa kịp xanh cỏ thì chúng ta đành phải chấp nhận một thực tại hiển nhiên của cuộc đời. Rằng, người mà tôi từng thương giờ đã không còn thuộc về tôi nữa rồi...

Đoạn đời này, chúng ta xin phép nhau một lần sau cùng, để bước khỏi đời nhau một cách nhẹ nhàng, và bước tiếp không nhau một cách bình an, có được không em?


Chương 10: Tụi mình luôn còn lại ngày xưa
Nếu trưởng thành là một hành trình của mất mát là đổi khác, liệu còn ai muốn lớn lên?

Có bao giờ bạn quay nhìn lại phía sau lưng, xem có bao nhiêu người từng thân thương, giờ đã trở thành xưa cũ? Và bạn giật mình khi nhẩm lại quãng đời chung của hai người nhiều khi chỉ ngắn ngủi chừng một lóng tay, còn thời khắc xa nhau và khuất mặt thì giờ đã dài hơn cả bàn tay rồi.

Dài hơn cả tay người với tới.

Vậy mà nghĩ về họ, lòng bạn vẫn chưa bao giờ hết thiết tha.

Giống như một sự thân thương mà chữ "thương" giờ đã sâu nặng