chiếc đồng hồ trên tay Lý Thu Tự, cũng không phải để xem giờ.

“Minh Nguyệt?” Lý Thu Tự đặt cốc cà phê xuống.

Cô cảm thấy buồn nôn. Mùi cà phê trở nên thật hắc, thật khó chịu. Ý thức gần như mơ hồ. Tại sao lại phải ngồi cùng một người uống cà phê chứ? Cô chỉ có hạt đậu. Anh sống một cuộc sống giàu có, hưởng thụ. Cô không hiểu tất cả những điều này, cảm thấy bất lực và đau khổ.

Lý Thu Tự nhìn vào mắt cô: “Có thể nói cho chú nghe hai ngày nay đã trò chuyện gì với chị Hướng Nhuỵ không?”

Minh Nguyệt bực bội: “Chú muốn cháu nói gì? Nói rằng chú cùng chị ấy và cháu sống trong hai thế giới khác nhau sao?” Cô nén nước mắt: “Chú mua cho bạn gái một chiếc kẹp tóc hơn hai nghìn tệ. Hơn hai nghìn tệ đấy! Chỉ là một thứ như vậy thôi, vậy mà cháu phải ngâm bao nhiêu lần đậu tương, bán bao nhiêu lần đậu phụ, mới kiếm được hai nghìn tệ. Chúng cháu chịu đựng mọi khổ cực, nhưng lại không bằng cả một chiếc kẹp tóc. Chú nói cho cháu biết đây là chuyện gì vậy? Chúng cháu không bao giờ lười biếng, nhưng tiền lại khó kiếm đến thế. Còn chú thì sao? Chú tùy tiện tiêu hai nghìn tệ, không có cảm giác gì cả…” Cô run rẩy khắp người, mơ hồ nhận ra một sự bất công, nhưng lại không thể xác định cụ thể là gì, chỉ có thể ngây thơ lẩm bẩm: “Sách chính trị không phải nói, đất nước chúng ta lấy giai cấp công nhân nông dân làm nền tảng sao? Chú là giai cấp gì? Tại sao tiền của chú kiếm dễ dàng như vậy? Là do chúng cháu không đủ chăm chỉ sao? Phải chăm chỉ đến mức nào nữa?”

Nếu không rời khỏi thôn, cô sẽ không bao giờ biết những chuyện này. Cô đã biết, đã nhìn thấy thì định sẵn phải chịu đựng đau khổ về mặt tinh thần vì điều đó. Cô bắt được một vài dấu hiệu, nhưng không tìm ra nguyên nhân. Cô tưởng như mình đã nhìn thấy gì đó, thực ra chỉ là một mảnh nhỏ.

Cô tự chuốc lấy phiền muộn, nhưng bản chất cô là như vậy, không thể thay đổi được. Sự cô độc của cô lớn lên cùng cơ thể, cứ lớn dần, lớn đến mức không thể chịu đựng được thì phải phát tiết một lần.

Lý Thu Tự hoàn toàn không ngờ cô sẽ nói ra những điều này. Cô đang chất vấn anh, nhưng lại như không cần câu trả lời. Cô nói xong, cúi người úp mặt vào ghế sofa. Tinh thần cô bị giày vò, như thể cơ thể sắp tê liệt trước.

Anh đỡ vai cô. Minh Nguyệt mềm nhũn cả người, mặt đỏ bừng. Lý Thu Tự hiểu rằng chuyện này đã k*ch th*ch cô. Cô quá thông minh, không thể ngừng suy nghĩ, nên định sẵn phải chịu khổ. Anh đưa cô ra khỏi nơi đó, những đau khổ này đều do anh gây ra.

“Minh Nguyệt, những câu cháu hỏi quá phức tạp. Chú không thể trả lời được. Đây không phải là chuyện chú có thể nói rõ trong một hai câu. Những điều này, phải đợi cháu bước vào xã hội, trải qua nhiều chuyện mới có thể nhìn rõ. Nhìn rõ rồi, cũng không có nghĩa là có thể giải quyết được. Có nhiều việc căn bản không phải một cá nhân có thể giải quyết được, đó là chuyện của thời đại, là chuyện của cả đất nước. Cháu hỏi cá nhân chú kiếm tiền dễ dàng như thế nào, chú nghĩ cháu hiểu lầm rồi. Chú không phải lớn lên trong cảnh nhung lụa từ bé. Chú cũng dựa vào việc học. May mắn hơn người khác một chút, công việc cũng khá thuận lợi. Cháu có nghĩ chú là người tiêu xài xa hoa vô độ không? Chú không phải người như vậy, cũng không có điều kiện đó.”

Lý Thu Tự không biết nói với cô nhiều như vậy, Minh Nguyệt có nghe lọt tai không. Anh xử lý cẩn thận từng cuộc đối thoại, cực kỳ kiên nhẫn với cô. Minh Nguyệt vẫn không lên tiếng, nhìn anh như người mất hồn.

“Chú được một bà bảo mẫu nuôi lớn, không có người thân. May mắn nhất là đầu óc còn dùng được, thi đỗ vào một trường đại học khá tốt.”

Mắt Minh Nguyệt động đậy. Cô lắp bắp, muốn nói gì đó nhưng không mở miệng được.

Lý Thu Tự nói: “Những chuyện này, chú chưa từng nói với bất kỳ ai. Không có gì hay để nói. Bây giờ nói ra, là hy vọng có thể cho cháu một chút niềm tin. Những chuyện lớn chúng ta không thể kiểm soát, nhưng chuyện cá nhân thì vẫn có thể nỗ lực. Cháu học hành tử tế, sau này cuộc sống nhất định sẽ tốt lên. Bản thân có được năng lực nhất định, sẽ có thể làm được những điều mình muốn làm. Cháu còn nhỏ lắm, còn rất nhiều thời gian để làm rõ những điều còn nghi ngờ trong lòng. Nhưng điều này cần sự trưởng thành, cần được nhìn thấy nhiều, trải nghiệm nhiều. Cho dù hôm nay chú có trả lời cháu, đó cũng chỉ là kinh nghiệm của chú, không phải của cháu.”

Minh Nguyệt im lặng suy nghĩ một lúc, cô nói: “Cháu có thể nghe kinh nghiệm của chú trước được không?”

Hai người lại nhìn nhau trong ánh đèn. Lý Thu Tự gật đầu: “Được. Bà cháu và rất nhiều người trong thôn đã đủ chăm chỉ rồi, không thể chăm chỉ hơn được nữa. Nhưng chăm chỉ chưa chắc đã làm giàu được. Trồng trọt càng không thể phát tài.”

Minh Nguyệt buồn bã.

Lý Thu Tự nói: “Nếu làm ruộng có thể phát tài được thì không đến lượt nông dân làm đâu.”

Minh Nguyệt chấn động. Cô nhất thời chưa hiểu ra, nhưng câu nói này lại mang một lực tác động rất lớn.

Cô như lần đầu tiên được người khác nói cho biết sự thật của thế giới, một sự thật thật tàn khốc. Cô đã thấy nhiều sự tàn khốc của thế giới rồi, chuyện này, chuyện kia. Lý Thu Tự lại khái quát chúng thành một câu, nói cho cô nghe.

Lý Thu Tự dùng khăn giấy nhẹ nhàng ấn vào khóe mắt cô: “Đợi cháu lớn sẽ từ từ hiểu ra thôi. Cả đời bà cháu, không thể làm lại từ đầu. Nhưng cháu còn nhỏ, còn cơ hội. Cháu có thể nắm bắt được.”

Anh lại một lần nữa an ủi tâm hồn cô, rất chu đáo khích lệ cô, khiến cô cảm thấy mình vừa rồi như vô cớ gây rối. Lý Thu Tự không nhìn cô như vậy, nhưng Minh Nguyệt lại thấy xấu hổ. Anh đối xử tốt với cô không cầu báo đáp, mà cô lại giận dỗi với anh một trận.

Minh Nguyệt nói: “Trước đây không ai nghe cháu nói những lời trong lòng, chỉ có chú nghe thôi. Cháu cảm thấy rất có lỗi với chú vì chuyện hôm nay. Chú đã rất tốt với cháu rồi, cháu thực ra biết điều đó. Chúng ta vốn là người xa lạ, chú không nợ cháu gì cả. Chú có giận cháu không?”

Lý Thu Tự mỉm cười mệt mỏi: “Không. Không cần phải hỏi như vậy. Có chuyện gì cũng có thể nói với chú. Chỉ cần cháu nói, chú sẽ lắng nghe.”

Minh Nguyệt cúi đầu, vặn vẹo cục bông trên mũ: “Thực ra, dù chú không tiêu một xu nào cho cháu, chú vẫn là người cháu tin tưởng nhất. Chú nói với cháu vài câu, cháu đã cảm thấy mình không còn cô độc nữa. Sống như thế này thật tốt. Nếu có thể mãi mãi như vậy thì hạnh phúc biết bao.”

Lý Thu Tự chỉ có thể thấy chiếc cằm nhọn của cô. Anh vuốt má Minh Nguyệt. Cô ngẩng đầu nhìn anh. Lý Thu Tự cười. Không hiểu vì sao, Minh Nguyệt đột nhiên nắm lấy tay anh và cắn một hàng dấu răng lên mu bàn tay anh.

Lý Thu Tự để mặc, ngón tay anh dính đầy nước bọt của cô, để lại nơi đó là một vết răng.

Minh Nguyệt không giải thích được tại sao mình lại làm như vậy. Trong lòng nghĩ rồi làm.

“Xem chú là vật gặm nhấm sao?” Lý Thu Tự cười, đứng dậy, bóp nhẹ cằm Minh Nguyệt để cô hơi ngẩng đầu lên, nhìn cô một lát rồi lắc lắc buông tay, cầm cà phê đi hâm nóng lại.

Cô lại chìm vào suy tư. Đợi anh quay lại, cô hỏi: “Tần Thiên Minh nói bạn ấy chỉ đọc các tác phẩm khoa học xã hội. Những cuốn sách đó có thể cho bạn ấy biết sự thật, rất khác với tiểu thuyết.”

Lý Thu Tự đưa sữa nóng cho cô, thả lỏng người