» Diễn đàn » Đọc truyện » Tiểu Thuyết
Hiểu Vi - Trì Trì Hưởng Đương Đương
 |  admin(Admin) Hôm qua, 20:28 |
chứ?”
Thấy Văn Hựu Vi chịu nói ra còn tốt hơn là cứ kìm nén giả vờ như không có chuyện gì, Chu Chỉ An lẳng lặng dõi theo cô, để cô tự mình trút hết nỗi lòng.
Cô nói: “Em cũng không hiểu nổi, thi đại học thì làm sao mà ‘ôm đùi nam sinh học giỏi’ để thành công được, lẽ nào em bắt người ta đi thi hộ mình chắc? Rồi tất cả những môn có bài thi làm tại lớp, làm sao mà mượn được ngoại lực từ bên ngoài? Bộ trợ giảng ăn chay à? Bộ giảng viên mù sao? Rồi chúng ta lại quay lại vấn đề ban đầu: nếu cả trợ giảng và giảng viên em đều có thể ‘thâu tóm’ được, thì em còn đi ôm đùi nam sinh học giỏi làm cái quái gì? Chủ yếu là để tự tăng thêm khối lượng công việc cho mình à? Điều em thấy khó hiểu nhất là, làm sao trong một học kỳ mới ngắn ngủi, giữa một đám người lạ hoắc, em lại có thể tìm chính xác được cái anh học giỏi có khả năng gánh em lấy điểm A. Có con mắt tinh đời như thế, sao phòng tuyển sinh của trường không quỳ xuống xin em vào biên chế luôn đi.”
Nói xong một tràng dài, cô thở hắt ra một hơi, khẽ lắc đầu, giọng thấp xuống, mang theo sự run rẩy khó nhận ra: “Đó thậm chí còn là một bài đăng nội bộ trường, đối tượng người đọc đều đã qua sàng lọc đúng không anh? Nhưng tại sao, tại sao vẫn có người tin chứ?”
Lồng ngực Chu Chỉ An ứ lại khó chịu. Cơn giận dữ tích tụ bấy lâu đan xen với tình cảm dành cho Văn Hựu Vi, chưng cất thành một nỗi chua xót đắng ngắt, lúc này hoàn toàn nhấn chìm trái tim anh, dâng lên tận cổ họng khiến anh cảm thấy nghẹn đắng. Những gì anh được học có rất nhiều lý thuyết để giải thích tại sao chuyện này lại xảy ra. Ví dụ như khi một lời đồn được lan truyền rộng rãi, sự thật của nó không còn quan trọng nữa, những kẻ phát tán nó đang cùng chia sẻ một cuộc “cuồng hoan” về cảm xúc. Hay như những lời lẽ ngày càng khó nghe, ngày càng vô lý kia, nó được gọi là “cực hóa nhóm” — mỗi người đều cảm thấy mình nằm trong một đám đông, không cần phải chịu trách nhiệm cụ thể, thế nên họ trút ra sự ác ý mà chẳng mảy may thấy gánh nặng.
(*) Cực hóa nhóm (group polarization) là hiện tượng tâm lý xã hội khi các thành viên trong một nhóm cùng chí hướng củng cố và đẩy quan điểm, quyết định của họ trở nên cực đoan hơn sau khi thảo luận, so với khi họ suy nghĩ độc lập. Hiện tượng này xảy ra do sự kết hợp của việc tiếp nhận các lập luận mới mẻ ủng hộ chiều hướng đó (lý thuyết lập luận thuyết phục) và mong muốn được chấp nhận hoặc thể hiện bản thân tốt hơn trong nhóm (lý thuyết so sánh xã hội).
Nhưng… anh không cách nào giải thích cho cô gái trước mặt tại sao cô lại phải chịu đựng những điều này. Anh nghe thấy cô đang nghiêm túc tìm nguyên nhân, giống như mỗi khi cô làm điều gì đó chưa đủ tốt, cô luôn tự làm khó mình đến cùng như vậy, rồi cô sẽ mài giũa bản thân một cách gần như cố chấp để lần sau đạt đến mức không thể chê vào đâu được.
Nắm đấm của Chu Chỉ An siết chặt, trong lòng anh có một ngọn lửa được thắp lên bởi sự phẫn nộ, nhưng anh không muốn mở miệng để cô nhìn thấy những làn khói đen sau khi ngọn lửa đó thiêu rụi tâm trí mình. Văn Hựu Vi đảo mắt, lại đổi sang một góc độ khác: “Hoặc là, anh có nghĩ nó phản ánh sự lo âu của mọi người về tính công bằng không? Hay là… phần lớn mọi người chỉ đứng xem vì hiếu kỳ thôi?”
(*) Lo âu về sự công bằng (anxiety about fairness) là cảm giác lo lắng, bất an, căng thẳng kéo dài do cảm thấy bị đối xử bất công hoặc môi trường xung quanh không công bằng, có thể biểu hiện qua các triệu chứng tâm lý (cảm giác bị áp lực, mất động lực) và thể chất (tim đập nhanh, đổ mồ hôi), và thường xuất phát từ sự bất mãn về phân phối lợi ích/nghĩa vụ, hoặc từ “Giả thuyết thế giới công bằng” (Just-world hypothesis) khi niềm tin về sự công bằng bị vi phạm, gây ra cảm giác bị đổ lỗi hoặc bất lực.
Trái tim anh gần như tan nát, không thể chịu nổi khi nghe cô tiếp tục mổ xẻ như vậy nữa, anh khó khăn lên tiếng: “Vi Vi… Đôi khi sự ác ý tồn tại, đơn giản chỉ là vì, có những kẻ tâm địa ác độc mà thôi.”
Văn Hựu Vi ngẩn người một lúc, hồi lâu không nói nên lời. Cuối cùng cô cũng chịu buông tha cho chính mình, không còn giả vờ như mình vẫn còn chút hứng thú quan sát nhân tính nào đó nữa.
Gương mặt cô đanh lại, chỉ còn sự chán ghét và phiền lòng thuần túy. Khi cất lời, giọng cô trầm xuống, lộ rõ vẻ nản chí: “Em đã nghĩ rồi, có lẽ em làm gì không quan trọng, và cũng chẳng ai thèm để ý xem em có thực sự làm những việc đó hay không. Đây vốn không phải là một cuộc thảo luận nghiêm túc, không ai muốn mượn chuyện này để bàn xem cơ chế khảo sát có bất công thật không, hay có ai đó đang phá hoại sự công bằng trong giáo dục hay không. Nó giống như một buổi hành hình đã được lên lịch sẵn, treo một người lên đó để đám đông tận hưởng cảm giác cuồng hoan của việc ‘thay trời hành đạo’. Và em, xui xẻo thay, lại có những điểm khiến họ có thể thêu dệt được…”
Chu Chỉ An nắm chặt tay cô: “Đã là thêu dệt vô căn cứ, thì liên quan gì đến em?”
Văn Hựu Vi hít một hơi thật sâu: “Được rồi, chúng mình đi tìm luật sư. Cứ để họ đăng đi, em chẳng sợ họ còn nói quá đáng hơn thế nữa đâu.”
Từ trước đến nay cô luôn sống một cách đường hoàng, tự tin, cho rằng chỉ cần đủ kiên định, đủ dũng cảm thì chuyện gì cũng có thể giải quyết được. Giờ đây ngẫm kỹ lại, phần lớn đó đều là… những chuyện vốn dĩ vẫn còn lý lẽ và quy tắc để bám vào. Đối phương có lý trí, thì ta mới nói lý được.
Nếu giải thích bị vô hiệu, thanh minh bị bẻ cong, lên tiếng là càng tô càng đen, mà im lặng lại bị coi là chột dạ. Vậy thì bạn còn có thể làm gì đây?
Điều đáng sợ nhất, cuối cùng chỉ còn lại sự hoài nghi chính bản thân mình.
Văn Hựu Vi vừa nỗ lực điều chỉnh tâm thái, vừa tích cực tìm cách giải quyết. Ngay trong quá trình cô và Chu Chỉ An trao đổi với luật sư, một bước ngoặt không ngờ đã xuất hiện.
Anh Bá xuất hiện với phong thái chính trực như mọi khi. Ngay dưới bài đăng đó, cậu ta đưa ra một tệp PDF với logic chặt chẽ, lập luận rõ ràng và trình bày cực kỳ đẹp mắt về dự án nhóm mà mình đã hợp tác cùng Văn Hựu Vi. Cậu ta che đi thông tin cá nhân của các thành viên khác, rồi dựa theo mốc thời gian, công khai nội dung các email trao đổi trong nhóm, đối chiếu từng phần công việc với kết quả đạt được. Văn Hựu Vi đã làm gì, hoàn thành vào thời điểm nào, trao đổi và sửa đổi với các thành viên ra sao, tất cả đều hiển hiện cực kỳ minh bạch.
Phản hồi của anh Bá là: Một sự hợp tác nhóm tốt dựa trên nền tảng phân công công việc rõ ràng. Tôi, XXX (Mã sinh viên: 3090211XXXX), với tư cách là một thành viên trong nhóm, xin dùng danh tính thật để đảm bảo tính xác thực của các nội dung trên.
Sau phát ngôn của anh Bá, chiều hướng của toàn bộ bài đăng bỗng chốc thay đổi, nội dung bị lái sang một hướng hoàn toàn khác.
Nếu đứng ở một góc nhìn hoàn toàn tách biệt, Văn Hựu Vi thậm chí sẽ cảm thấy đây là một hiện tượng truyền thông đáng để nghiên cứu. Dư luận đại chúng không giống như một nút thắt, chỉ cần cởi ra là xong; cũng không giống như một hòn đá, đập vỡ là hết. Nó giống như một cơn gió. Gió khó bị đánh bại, gió len lỏi khắp mọi ngõ ngách. Nhưng một cơn gió mới sẽ thay thế nó.
Thứ gì đó đủ mới lạ, đủ để khiến người ta phải thốt lên
Thấy Văn Hựu Vi chịu nói ra còn tốt hơn là cứ kìm nén giả vờ như không có chuyện gì, Chu Chỉ An lẳng lặng dõi theo cô, để cô tự mình trút hết nỗi lòng.
Cô nói: “Em cũng không hiểu nổi, thi đại học thì làm sao mà ‘ôm đùi nam sinh học giỏi’ để thành công được, lẽ nào em bắt người ta đi thi hộ mình chắc? Rồi tất cả những môn có bài thi làm tại lớp, làm sao mà mượn được ngoại lực từ bên ngoài? Bộ trợ giảng ăn chay à? Bộ giảng viên mù sao? Rồi chúng ta lại quay lại vấn đề ban đầu: nếu cả trợ giảng và giảng viên em đều có thể ‘thâu tóm’ được, thì em còn đi ôm đùi nam sinh học giỏi làm cái quái gì? Chủ yếu là để tự tăng thêm khối lượng công việc cho mình à? Điều em thấy khó hiểu nhất là, làm sao trong một học kỳ mới ngắn ngủi, giữa một đám người lạ hoắc, em lại có thể tìm chính xác được cái anh học giỏi có khả năng gánh em lấy điểm A. Có con mắt tinh đời như thế, sao phòng tuyển sinh của trường không quỳ xuống xin em vào biên chế luôn đi.”
Nói xong một tràng dài, cô thở hắt ra một hơi, khẽ lắc đầu, giọng thấp xuống, mang theo sự run rẩy khó nhận ra: “Đó thậm chí còn là một bài đăng nội bộ trường, đối tượng người đọc đều đã qua sàng lọc đúng không anh? Nhưng tại sao, tại sao vẫn có người tin chứ?”
Lồng ngực Chu Chỉ An ứ lại khó chịu. Cơn giận dữ tích tụ bấy lâu đan xen với tình cảm dành cho Văn Hựu Vi, chưng cất thành một nỗi chua xót đắng ngắt, lúc này hoàn toàn nhấn chìm trái tim anh, dâng lên tận cổ họng khiến anh cảm thấy nghẹn đắng. Những gì anh được học có rất nhiều lý thuyết để giải thích tại sao chuyện này lại xảy ra. Ví dụ như khi một lời đồn được lan truyền rộng rãi, sự thật của nó không còn quan trọng nữa, những kẻ phát tán nó đang cùng chia sẻ một cuộc “cuồng hoan” về cảm xúc. Hay như những lời lẽ ngày càng khó nghe, ngày càng vô lý kia, nó được gọi là “cực hóa nhóm” — mỗi người đều cảm thấy mình nằm trong một đám đông, không cần phải chịu trách nhiệm cụ thể, thế nên họ trút ra sự ác ý mà chẳng mảy may thấy gánh nặng.
(*) Cực hóa nhóm (group polarization) là hiện tượng tâm lý xã hội khi các thành viên trong một nhóm cùng chí hướng củng cố và đẩy quan điểm, quyết định của họ trở nên cực đoan hơn sau khi thảo luận, so với khi họ suy nghĩ độc lập. Hiện tượng này xảy ra do sự kết hợp của việc tiếp nhận các lập luận mới mẻ ủng hộ chiều hướng đó (lý thuyết lập luận thuyết phục) và mong muốn được chấp nhận hoặc thể hiện bản thân tốt hơn trong nhóm (lý thuyết so sánh xã hội).
Nhưng… anh không cách nào giải thích cho cô gái trước mặt tại sao cô lại phải chịu đựng những điều này. Anh nghe thấy cô đang nghiêm túc tìm nguyên nhân, giống như mỗi khi cô làm điều gì đó chưa đủ tốt, cô luôn tự làm khó mình đến cùng như vậy, rồi cô sẽ mài giũa bản thân một cách gần như cố chấp để lần sau đạt đến mức không thể chê vào đâu được.
Nắm đấm của Chu Chỉ An siết chặt, trong lòng anh có một ngọn lửa được thắp lên bởi sự phẫn nộ, nhưng anh không muốn mở miệng để cô nhìn thấy những làn khói đen sau khi ngọn lửa đó thiêu rụi tâm trí mình. Văn Hựu Vi đảo mắt, lại đổi sang một góc độ khác: “Hoặc là, anh có nghĩ nó phản ánh sự lo âu của mọi người về tính công bằng không? Hay là… phần lớn mọi người chỉ đứng xem vì hiếu kỳ thôi?”
(*) Lo âu về sự công bằng (anxiety about fairness) là cảm giác lo lắng, bất an, căng thẳng kéo dài do cảm thấy bị đối xử bất công hoặc môi trường xung quanh không công bằng, có thể biểu hiện qua các triệu chứng tâm lý (cảm giác bị áp lực, mất động lực) và thể chất (tim đập nhanh, đổ mồ hôi), và thường xuất phát từ sự bất mãn về phân phối lợi ích/nghĩa vụ, hoặc từ “Giả thuyết thế giới công bằng” (Just-world hypothesis) khi niềm tin về sự công bằng bị vi phạm, gây ra cảm giác bị đổ lỗi hoặc bất lực.
Trái tim anh gần như tan nát, không thể chịu nổi khi nghe cô tiếp tục mổ xẻ như vậy nữa, anh khó khăn lên tiếng: “Vi Vi… Đôi khi sự ác ý tồn tại, đơn giản chỉ là vì, có những kẻ tâm địa ác độc mà thôi.”
Văn Hựu Vi ngẩn người một lúc, hồi lâu không nói nên lời. Cuối cùng cô cũng chịu buông tha cho chính mình, không còn giả vờ như mình vẫn còn chút hứng thú quan sát nhân tính nào đó nữa.
Gương mặt cô đanh lại, chỉ còn sự chán ghét và phiền lòng thuần túy. Khi cất lời, giọng cô trầm xuống, lộ rõ vẻ nản chí: “Em đã nghĩ rồi, có lẽ em làm gì không quan trọng, và cũng chẳng ai thèm để ý xem em có thực sự làm những việc đó hay không. Đây vốn không phải là một cuộc thảo luận nghiêm túc, không ai muốn mượn chuyện này để bàn xem cơ chế khảo sát có bất công thật không, hay có ai đó đang phá hoại sự công bằng trong giáo dục hay không. Nó giống như một buổi hành hình đã được lên lịch sẵn, treo một người lên đó để đám đông tận hưởng cảm giác cuồng hoan của việc ‘thay trời hành đạo’. Và em, xui xẻo thay, lại có những điểm khiến họ có thể thêu dệt được…”
Chu Chỉ An nắm chặt tay cô: “Đã là thêu dệt vô căn cứ, thì liên quan gì đến em?”
Văn Hựu Vi hít một hơi thật sâu: “Được rồi, chúng mình đi tìm luật sư. Cứ để họ đăng đi, em chẳng sợ họ còn nói quá đáng hơn thế nữa đâu.”
Từ trước đến nay cô luôn sống một cách đường hoàng, tự tin, cho rằng chỉ cần đủ kiên định, đủ dũng cảm thì chuyện gì cũng có thể giải quyết được. Giờ đây ngẫm kỹ lại, phần lớn đó đều là… những chuyện vốn dĩ vẫn còn lý lẽ và quy tắc để bám vào. Đối phương có lý trí, thì ta mới nói lý được.
Nếu giải thích bị vô hiệu, thanh minh bị bẻ cong, lên tiếng là càng tô càng đen, mà im lặng lại bị coi là chột dạ. Vậy thì bạn còn có thể làm gì đây?
Điều đáng sợ nhất, cuối cùng chỉ còn lại sự hoài nghi chính bản thân mình.
Văn Hựu Vi vừa nỗ lực điều chỉnh tâm thái, vừa tích cực tìm cách giải quyết. Ngay trong quá trình cô và Chu Chỉ An trao đổi với luật sư, một bước ngoặt không ngờ đã xuất hiện.
Anh Bá xuất hiện với phong thái chính trực như mọi khi. Ngay dưới bài đăng đó, cậu ta đưa ra một tệp PDF với logic chặt chẽ, lập luận rõ ràng và trình bày cực kỳ đẹp mắt về dự án nhóm mà mình đã hợp tác cùng Văn Hựu Vi. Cậu ta che đi thông tin cá nhân của các thành viên khác, rồi dựa theo mốc thời gian, công khai nội dung các email trao đổi trong nhóm, đối chiếu từng phần công việc với kết quả đạt được. Văn Hựu Vi đã làm gì, hoàn thành vào thời điểm nào, trao đổi và sửa đổi với các thành viên ra sao, tất cả đều hiển hiện cực kỳ minh bạch.
Phản hồi của anh Bá là: Một sự hợp tác nhóm tốt dựa trên nền tảng phân công công việc rõ ràng. Tôi, XXX (Mã sinh viên: 3090211XXXX), với tư cách là một thành viên trong nhóm, xin dùng danh tính thật để đảm bảo tính xác thực của các nội dung trên.
Sau phát ngôn của anh Bá, chiều hướng của toàn bộ bài đăng bỗng chốc thay đổi, nội dung bị lái sang một hướng hoàn toàn khác.
Nếu đứng ở một góc nhìn hoàn toàn tách biệt, Văn Hựu Vi thậm chí sẽ cảm thấy đây là một hiện tượng truyền thông đáng để nghiên cứu. Dư luận đại chúng không giống như một nút thắt, chỉ cần cởi ra là xong; cũng không giống như một hòn đá, đập vỡ là hết. Nó giống như một cơn gió. Gió khó bị đánh bại, gió len lỏi khắp mọi ngõ ngách. Nhưng một cơn gió mới sẽ thay thế nó.
Thứ gì đó đủ mới lạ, đủ để khiến người ta phải thốt lên
