nếu có chuyện gì thì cứ hỏi người trợ lý đó.

Tôi đã xin thời khóa biểu các môn chuyên ngành trong học kỳ này, quyết định sẽ đi nghe thêm vài buổi để cảm nhận xu hướng nghiên cứu ở những khu vực khác nhau.

Nói chung, trong lĩnh vực nghiên cứu tôn giáo, Mỹ mạnh về xã hội học tôn giáo và lý thuyết tôn giáo, châu Âu mạnh về nghiên cứu Cơ Đốc giáo, còn ở Trung Quốc, do hệ thống ngành học khởi đầu muộn nên không có thế mạnh về lý thuyết, nhưng nhờ nền cổ học phát triển mà lại nổi trội trong nghiên cứu văn hiến và các vấn đề lịch sử.

Một trưa nọ, sau khi tan học, tôi hớt hải chạy đến buổi tọa đàm diễn ra vào đầu giờ chiều. Thời gian quá gấp, tôi bèn băng qua bãi cỏ trước giảng đường, vừa đi vừa gặm bánh mì.

Trong thoáng chốc, tôi có cảm giác như mình đã quay về một khoảnh khắc nào đó trong quá khứ, rảo bước giữa khuôn viên trường đại học.

Chỉ là thời cuộc đổi thay, dòng đời đã xô đẩy tôi đến nơi này. Giữa khuôn viên một trường đại học nơi đất khách quê người, giữa những thanh âm xa lạ, tôi lặng lẽ mà tự do hòa mình giữa dòng người.

Sau khi tôi ra nước ngoài, Sa Thụy Kim lại chuyển cho tôi một khoản tiền lớn. Đến khi tôi phát hiện thì cũng đã mấy ngày trôi qua. Đây đúng là tác phong làm việc điển hình của Sa Thụy Kim: chỉ làm, không giải thích.

Tôi gửi cho ông một dấu hỏi chấm. Mãi sau mới thấy ông nhắn lại: “Ở bên ngoài phải tự biết chăm sóc mình.”

Tôi trả lời: “Vâng ạ.”

Mấy phút sau, tôi bổ sung thêm một câu: “Chú cũng vậy nhé, ở Bắc Kinh nhớ giữ gìn sức khỏe.”

Lần này ông trả lời rất nhanh: “Tôi biết rồi.”

Với tôi mà nói, lần ra nước ngoài này thật sự là một cơ hội quý giá. Ngày trước, tôi chỉ được đào tạo trong nước nên luận án tiến sĩ cũng chịu ảnh hưởng rõ rệt từ môi trường tại đây, mạnh về khảo chứng và tư liệu lịch sử, nhưng lại thiếu chiều sâu về mặt lý luận.

Chỉ nói lý thuyết suông mà không tiếp xúc với tài liệu thực tiễn và tư liệu lịch sử thì rất dễ đi lệch hướng, bóp méo sự thật để phù hợp với lý thuyết, hoặc nhìn nhận vấn đề một cách phiến diện. Đây là căn bệnh chung của không ít nhà nghiên cứu trong nước.

Lý luận thực chất chỉ là công cụ được tạo ra để phân tích thực tiễn cụ thể. Tôi cảm thấy may mắn vì mình đã có gần mười năm làm quen và tích lũy tư liệu, nhờ vậy mà giờ đây tiếp cận các lý thuyết phương Tây cũng thuận lợi hơn rất nhiều.

Mấy tháng gần đây, công việc chính của tôi là chỉnh sửa lại luận án tiến sĩ, điều chỉnh bố cục, bổ sung những nhận định mới rút ra trong thời gian làm nghiên cứu sinh sau tiến sĩ và những lý luận học được trong giai đoạn này.

Khi học kỳ kết thúc, tôi tranh thủ thời gian trường cho nghỉ để bay về thăm nhà. Bố mẹ vui mừng ra mặt.

Hai người chỉ có đứa con duy nhất là tôi. Ngày còn trẻ họ không mấy quan tâm đến tôi, nhưng khi về già lại trở nên tình cảm hơn rất nhiều.

Bố tôi vẫn là người khô khan và cục mịch, nhưng tôi có thể cảm nhận được sự bối rối của ông lúc ra ga đón tôi, cũng như khi hỏi tôi chừng nào quay về trường. Còn mẹ thì nắm chặt tay tôi, liên tục than gầy quá rồi hỏi có phải ở nước ngoài ăn uống kham khổ lắm không.

Nghe thấy lời này, bố quay sang lườm tôi, hừ lạnh một tiếng rồi hỏi: “Muốn giảm cân với làm đẹp nên không thiết sống nữa à?”

Tôi bĩu môi, nói đồ ăn ở nước ngoài dở chết đi được.

Sau một tháng nằm dài ở nhà, tôi đưa bố mẹ đi du lịch. Hai người ngoài mặt thì chê tôi hoang phí, nhưng lại đăng ảnh khoe khắp mạng xã hội.

Cơ sở kinh tế quyết định kiến trúc thượng tầng, điều này quả nhiên là chân lý.

Tôi có thể cảm nhận được bố mẹ vẫn canh cánh chuyện tôi chưa có người yêu, nhưng đang ăn tiêu bằng tiền của tôi nên hai người cũng không tiện nói ra miệng. Ít nhất trong nửa tháng đi chơi ấy, bố mẹ không nói gì cả, chỉ hay than thở mong tôi sớm trở về và ổn định cuộc sống.

Tôi cười híp mắt, dúi vào tay mỗi người một phần quà vặt đặc sản mới mua rồi đáp gọn: “Con sắp về rồi, sắp rồi mà.”

Không bị ai quấy rầy, có một số tiền tiêu cả đời không hết và được làm những việc mình yêu thích, cảm giác ấy mới hạnh phúc làm sao.

Cuộc sống ở Bắc Kinh đôi khi khiến tôi thấy không thoải mái, nhưng nếu không có một năm sống tự do ở nước ngoài để so sánh thì có lẽ tôi cũng sẽ không cảm nhận được điều này một cách rõ ràng và mãnh liệt đến vậy.

Đúng là sống quá lâu trong lồng son, nay mới được trở về là chính mình.

Tôi và Sa Thụy Kim vẫn chưa cắt đứt liên lạc hoàn toàn, thỉnh thoảng vẫn trò chuyện đôi câu trên mạng.

Lúc này tôi mới hiểu rằng ông cho tôi ra nước ngoài không phải vì chán tôi, mà là do có những tính toán sâu xa khác. Tuy nhiên, tôi chưa từng hỏi về tình hình ở thủ đô, ông cũng không đề cập đến nửa lời.

Một đêm nọ, tôi đeo tai nghe chống ồn nghe nhạc, vừa đắp mặt nạ vừa ngân nga trước gương, miệng thì hát nhưng đầu óc lại đang phân vân không biết ngày mai nên đến thư viện ôn bài hay bắt xe đến một quán ăn nhỏ cách đây mười lăm cây số. Quán ăn này đang nổi như cồn trên mạng, nghe nói rất có nét riêng.

Điện thoại đang cắm sạc ở đầu giường. Khi chuông báo cuộc gọi reo lần đầu, tôi không nghe thấy. Đến khi phát hiện thì đã nửa tiếng trôi qua.

Là số máy của Sa Thụy Kim.

Tôi ngẫm nghĩ một lúc rồi gọi lại.

Sau khi cuộc gọi được kết nối, ông hỏi tôi vì sao vừa rồi không nghe máy. Tôi nằm sấp trên giường, giải thích rằng ban nãy mải đắp mặt nạ và nghe nhạc nên không nghe thấy tiếng chuông. Ông bật cười, khen tôi biết cách tận hưởng cuộc sống.

Tôi hỏi có chuyện gì không, nhưng ông lại nói không có gì cả.

Tối hôm đó, tôi cảm nhận được ông có chút khác thường, chỉ có điều chẳng thế nói rõ là khác ở đâu.

Chúng tôi tán gẫu về những chuyện lặt vặt chẳng mấy quan trọng, ông còn hỏi tôi kỳ nghỉ đông vừa rồi về nước với bố mẹ có vui không.

Sa Thuỵ Kim hiểu tôi đến mức có thể nói là nắm rõ từng li từng tí. Khi đó tôi cũng đã nói điều này với ông, và ông tỏ ra khá đồng tình.

Cuối cuộc gọi, Sa Thụy Kim hỏi tôi có dự định gì cho tương lai. Tôi trả lời ngắn gọn: “Về nước, tìm một viện nghiên cứu hoặc trường đại học ở thành phố trực thuộc tỉnh để làm việc.”

Ông trầm ngâm một lúc rồi nói: “Được đấy. Chúng ta quen nhau… cũng mười năm rồi nhỉ?”

Những lời này không giống ông chút nào. Một cảm giác bất an mơ hồ bỗng len lỏi trong tâm trí, khiến trái tim tôi như muốn thắt lại.

Tôi hỏi: “Chú không sao thật chứ? Nghe chú nói vậy, tự dưng em thấy lo…”

Ông bật cười, nói rằng mình thì có chuyện gì được. Chẳng qua hôm nay gặp lại thuộc cấp cũ ở Hán Đông, nên mới chợt nhớ đến quãng thời gian từng công tác ở đó. Nghe vậy, tôi thấy yên tâm hơn phần nào.

Cuộc gọi kết thúc, tôi nằm trên giường trằn trọc mãi mà không sao ngủ được.

Mười năm rồi, mới đó mà đã mười năm trôi qua rồi ư? Một phần ba quãng đời hữu hạn của tôi, gần như mọi cung bậc cảm xúc đều gắn chặt với người đàn ông này.

Tối hôm đó, tôi trằn trọc rất lâu mới ngủ được. Trong cơn mơ, hiếm hoi lắm tôi mới thấy lại những chuyện xảy ra hồi còn ở Hán Đông. Câu nói bâng quơ ông từng thốt ra trên núi Diêm Đài liên tục xuất hiện trong giấc mộng mị.

Sáng hôm sau, hiếm khi tôi dậy sớm như vậy. Việc đầu tiên tôi làm là gửi tin nhắn cho Sa Thuỵ Kim: “Mọi chuyện vẫn ổn