thì không đáng để viết, nhưng trong những cuốn sách cô bé mượn, các đại thi hào cũng viết rất nhiều chuyện nhỏ. Minh Nguyệt đọc thấy rất thú vị nên cũng bắt chước. Cô bé phát hiện mình rất dễ thay đổi. Mới hôm trước còn xúc động với Đỏ và Đen, mà nay lại chỉ muốn viết về món thịt hầm và màn thầu chiên.

Mùa thu hoạch đã qua. Tai Minh Nguyệt không nghe thấy tiếng đậu tương nổ lách tách dưới cái nắng thu gay gắt nữa, nhưng sân nhà trải đầy hạt cao lương.

Năm nay Dương Kim Phượng mượn được máy tách hạt của người ta, rất tiện lợi, không cần phải dùng dùi chọc từng hàng như trước nữa. Trời nắng đẹp, Dương Kim Phượng đang dùng cái cào để đảo cao lương ngoài sân. Minh Nguyệt nghe thấy, bèn đặt bút xuống đi ra.

Vì thấy cô bé viết bài, Dương Kim Phượng sợ Đường Đường làm phiền nên bảo Đường Đường ngủ trưa ngoài hành lang.

Đường Đường ngủ say đến mức mấy con ruồi đậu trên mặt cũng không tỉnh.

Dương Kim Phượng thấy Minh Nguyệt đi ra, nói: “Không cần con làm đâu, vào viết bài đi.”

Minh Nguyệt tìm cái xẻng gỗ: “Con viết xong rồi ạ. Máy tách hạt tách sạch thật đấy?”

Dương Kim Phượng nói: “Cũng còn sót một chút, nhưng vẫn đỡ vất vả hơn ngày trước nhiều.” Bà cảm thấy người chế tạo ra máy gặt, máy tách hạt thật tài giỏi. Điều đó cho thấy vẫn phải học hành, học giỏi mới chế tạo được những chiếc máy giúp người ta đỡ vất vả như thế. Dù sao thì người dân thường làm ruộng bao nhiêu năm, cũng chẳng ai nghĩ ra việc chế tạo cái máy này.

“Con phải học hành chăm chỉ, lớn lên làm công việc dùng đầu óc thì không phải lao động chân tay vất vả. Con xem, bây giờ làm ruộng cũng dễ hơn những năm trước rồi.”

Minh Nguyệt nói: “Vẫn mệt. Chừng nào có người máy thay người làm ruộng thì tốt.”

Dương Kim Phượng dừng cào: “Người máy là cái gì?”

Minh Nguyệt cười: “Con nghĩ chơi thôi ạ. Người máy là thứ người ta có thể điều khiển, bảo nó làm gì nó làm nấy.”

Dương Kim Phượng hừ một tiếng: “Con đừng có học theo Bát Đẩu. Hắn ta suốt ngày nghĩ mấy chuyện không đâu, giữa lúc bận rộn này lại cứ ở nhà viết viết vẽ vẽ, không biết định làm gì.”

Minh Nguyệt hỏi: “Chú ấy đang viết tiểu thuyết ạ?”

Dương Kim Phượng không hiểu tiểu thuyết là gì, bà phê phán Bát Đẩu một hồi, nhân cơ hội này giáo dục Minh Nguyệt.

Minh Nguyệt thầm nghĩ, chú Bát Đẩu có một sở thích cũng tốt. Suốt ngày chỉ biết cày ruộng làm lụng thì có gì vui? Nhưng đang mùa thu hoạch bận rộn thế này, nếu chú Bát Đẩu không làm việc thì cũng không hay…

Kết quả cuộc thi văn học được công bố. Trương Lôi không đạt giải gì. Đây là điều thầy Cao đã lường trước. Thầy chỉ dặn Trương Lôi đừng nói ra. Nhưng không hiểu sao chuyện này vẫn bị lộ ra. Các bạn học nói rằng đáng lẽ nên để Lý Minh Nguyệt đi thử mới phải.

Có vài bạn nữ nói thẳng trước mặt Minh Nguyệt. Minh Nguyệt có một tâm lý kỳ lạ. Một mặt cô bé thấy những lời này sẽ làm Trương Lôi tổn thương, mặt khác lại ngầm thừa nhận: Có lẽ mình đi thi sẽ đoạt giải.

Cô bé vốn không có ý thức cạnh tranh mạnh mẽ. Có lẽ là do vào lớp chọn, có lẽ là do đọc thêm vài cuốn sách, tóm lại, cô bé đã có những thay đổi tinh tế: Mình chưa chắc đã không làm được.

Nhưng ngoài miệng vẫn phải khách sáo: “Đừng nói thế. Mình đi cũng chưa chắc đã được giải, mình cũng không có kinh nghiệm.”

Nói xong, Minh Nguyệt còn thấy mình hơi giả tạo.

Trương Lôi mặc bộ quần áo mới, nhưng nét mặt không vui. Chiếc áo khoác màu sắc rực rỡ, khoác lên người, cô bé trông như một con gà trống lông màu tươi sáng, vừa kiêu hãnh vừa lạnh lùng.

Minh Nguyệt nghe nói quần áo của Trương Lôi được gửi từ Tô Châu về. Cô bạn vào bưu điện thị trấn để nhận bưu kiện. Nơi đó, Minh Nguyệt cảm thấy vừa bí ẩn vừa cao cấp, nhưng chẳng liên quan gì đến mình.

Cô bé lại hỏi bài Trương Lôi. Trương Lôi nói không biết. Minh Nguyệt đành phải đi hỏi giáo viên.

Thầy Cao vô tình phát hiện ra những cuốn sách cô bé đang đọc và khen vài câu. Đây là niềm khích lệ lớn lao đối với Minh Nguyệt. Thầy Cao nói chỗ thầy cũng có vài cuốn sách, Minh Nguyệt muốn xem thì có thể mượn.

Thầy Cao là người như vậy, nói chuyện với học sinh nào cũng rất thân mật. Thầy vừa mới kết hôn, cả người thầy trông rất rạng rỡ, cứ như cả thế giới đều là chữ hỉ màu đỏ.

Phía sau trường là khu nhà ở của giáo viên, một dãy nhà cấp bốn. Cuối tuần các thầy cô sẽ về làng của mình, đây chỉ là nơi ở tạm thời. Khu đất trong sân được chia thành từng ô ngay ngắn, trồng rau, thục quỳ và hoa móng tay. Những loài hoa đó cứ đúng mùa là nở rộ chỉ sau một đêm, người ta không hề hay biết, chỉ đến khi nhìn thấy mới thốt lên một câu cảm thán: Hoa đã nở rồi!

Nhà ăn nằm đối diện dãy nhà cấp bốn. Học sinh có mang theo lương thực sẽ gửi đến phòng làm bánh màn thầu, cân đo rồi đổi lấy phiếu lương thực. Lần nào Minh Nguyệt cũng giao mười cân, tám cân. Nhiều hơn thì đi xe đạp mang đến cũng mệt.

Thầy Cao mới cưới nên dĩ nhiên tự nấu ăn, không như thầy Đại. Thầy Đại ở một mình trong phòng ký túc xá đơn, ăn cơm cùng học sinh ở căng tin. Cuộc sống của các giáo viên đối với học sinh vô cùng bí ẩn.

Khi thấy thầy Đại xuất hiện ở căng tin, thầy không thấy ngại ngùng, nhưng học sinh lại cảm thấy là lạ. Minh Nguyệt nhớ lại lần đầu tiên cô gặp cô giáo tiểu học trong nhà vệ sinh khô*, cô đã rất kinh ngạc, vì cô nghĩ giáo viên chỉ ăn cơm chứ không đi vệ sinh.

*Nhà vệ sinh khô là chỉ nhà vệ sinh hố, không có hệ thống thoát nước, chất thải được ủ/thu gom rồi mang đi làm phân bón.

Thầy Đại không thân thiện như thầy Cao, mặc dù thầy cũng không hề dữ dằn. Minh Nguyệt cảm thấy thầy đối xử với mọi học sinh gần như nhau, không nóng không lạnh, chỉ làm những gì cần làm và tuyệt đối không bộc lộ cảm xúc.

Học sinh không biết nghe từ đâu, nói rằng thầy Đại muốn chuyển đi nhưng không thành. Các bạn nữ trong lớp rất thích bàn tán về thầy Đại, có lẽ vì thầy trông có vẻ khác biệt.

Trước giờ học, mấy bạn nữ ngồi gần đó bàn tán rằng tóc thầy Đại hình như có dùng keo vuốt, nghi ngờ thầy có phải đang hẹn hò không. Trương Lôi mặt lạnh ngắt ngắt lời họ: “Các cậu không thấy vô vị sao? Đến trường là để học hay là để bàn tán về giáo viên?”

Minh Nguyệt đang nghe thấy rất thú vị, cô bé rất thích nghe người ta nói hươu nói vượn, tự nhiên bị ngắt ngang, cảm thấy chưa đã.

“Lý Minh Nguyệt, cậu có thể kéo bàn lùi lại một chút không? Chật quá.” Trương Lôi quay đầu nhìn Minh Nguyệt. Minh Nguyệt kéo bàn lùi lại một chút. Trên bàn cô bé có đặt một cuốn sách, bìa ghi tuyển tập gì đó, Trương Lôi nhìn lướt qua: “Cậu mượn của thầy Cao à?”

Minh Nguyệt gật đầu.

Trương Lôi nói: “Thầy giáo chỉ khách sáo thôi, cậu lại đi mượn thật.”

Minh Nguyệt nói: “Nếu thầy Cao không muốn cho mượn thì thầy đã không nói nhà thầy có sách.”

Bài văn của Trương Lôi là tốt nhất khối, cô bé không muốn bất kỳ ai vượt qua mình, và cô bé cũng tự tin rằng không ai có thể. Cô bé thậm chí còn tự mình sáng tác đối liên, điểm này không ai sánh bằng.

Lời nói của Minh Nguyệt không thể bắt bẻ được, điều này khiến Trương Lôi lại nảy sinh chút nể phục và cả sự chán ghét đối với cô bạn.

“Cậu đọc những sách gì?”

“Mình đọc tất cả, thấy hay thì đọc.”

“Sách của cậu đều là mượn hết à?”

“Ừ, đều là