ép lại, gợn sóng, mép còn lộ ra lớp lông trắng, chính là thứ khiến ngày nay nghe tên mà biến sắc: amiăng. Loại sợi cực bền này có thể gãy ra từ mái, theo hơi thở mà len lỏi vào phổi của Khương Mậu Lâm cùng đồng nghiệp, âm thầm ẩn náu nhiều năm, một ngày nào đó đột ngột bùng phát, giáng xuống gia đình bốn người một đòn chí mạng. Hoặc cũng có thể, cả đời này chúng vẫn lặng im chẳng hề gây sự.

Và ngay tại khoảnh khắc này, khi tôi đang trò chuyện cùng bạn, bên rìa ngón út bàn tay trái của Khương Lệ Lệ vẫn còn kẹp một sợi amiăng như thế, minh chứng cô là con gái của một công nhân xây dựng. Đôi khi, nó vẫn khiến cô ngứa ran nhói buốt.

Nhưng đó là năm 1999. Phải nhiều năm sau, Khương Lệ Lệ mới hiểu được tính chất thật sự của tôn xi măng, giống như việc cô phải mất nhiều năm để hiểu ra bản chất của thế giới này. Khi ấy, cô chỉ là một bé gái sáu tuổi, ngồi trước màn hình tivi, mồ hôi dính nhớp phủ kín cổ vì cái nóng hầm hập, chiếc điều khiển từ xa trong tay cũng bị hơi ẩm thấm đầy dấu mồ hôi. Nhưng cô vẫn cầm chặt, mặc kệ cậu em trai Khương Tuấn Hạo đang lăn lộn khóc ré trên chiếc chiếu mát, dọa sẽ mách mẹ, Khương Lệ Lệ cũng không hề lay chuyển.

Cô lớn hơn em hai tuổi, khỏe hơn, nói cũng rõ ràng hơn. Quan trọng nhất, trong khoảng thời gian mẹ Lâm đi giặt đồ và mua rau, Khương Lệ Lệ với tư cách chị gái, nắm trong tay quyền thống trị tuyệt đối. Cô có thể đánh em bất cứ lúc nào, miễn sao không cho nó lại gần điện, lửa, và cánh cửa gỗ ọp ẹp của cái lều là được.

Chỉ trong vỏn vẹn ba năm ngắn ngủi, Khương Lệ Lệ đã sớm hiểu ra điều này, và nhờ vậy mà trở thành một “bạo chúa” nắm giữ chiếc điều khiển.

Trong thế giới động vật, lũ con non to khỏe hơn thường sẽ chiếm ưu thế, bạn biết đấy.

Rất nhanh thôi, khi mẹ Lâm mang giỏ rau và đồ ăn sáng trở về, trật tự trong căn lều nhỏ kia sẽ được thiết lập lại. “Bạo chúa” phải thoái vị, bởi quyền lực vĩnh viễn sẽ thuộc về đứa con trai có thể “truyền tông nối dõi”.

“Lệ Lệ, đưa điều khiển cho em trai con.” Lâm Hiểu Lị thậm chí chẳng thèm liếc lấy một cái về phía tivi, đã ra phán quyết như thế.

Khương Tuấn Hạo lập tức nín khóc, giật lấy điều khiển từ tay chị, đắc ý bấm liên hồi. Trên chiếc tivi màu cũ hai mươi tư inch, hình ảnh bầy linh cẩu châu Phi nhanh chóng biến thành hoạt hình. Còn Khương Lệ Lệ chỉ ngồi nguyên một chỗ, giống như con khỉ già vừa bị tước mất vương quyền, phồng má tức tối, chờ thời cơ giành lại ngai vàng.

Dùng cách tuyệt thực để phản kháng thì vô dụng, bởi ở điểm này, Lâm Hiểu Lị cực kỳ cứng rắn. Dẫu vậy, so với nhiều bà mẹ trong khu lều tạm, bà đã tốt hơn nhiều rồi, chưa từng áp dụng mấy lời khuyên như “đánh cho một trận là xong”. Đám phụ nữ ấy, có lẽ vì con cái không ở bên, nên đối với chuyện nuôi dạy con của Lâm Hiểu Lị lại nhiệt tình vô cùng. Thậm chí Khương Lệ Lệ từng tận tai nghe thấy một trong số họ khuyên mẹ cô, khi em trai cô bị sốt cao, hãy dùng trứng luộc bằng nước tiểu trẻ con cho nó ăn. Nghĩ đến việc em trai là đứa con trai duy nhất trong khu, Khương Lệ Lệ buộc phải thừa nhận cái “sáng kiến tự cung tự cấp” kia thật sự quá mức kinh hãi, đến nỗi in hằn trong trí nhớ cô cho đến tận hôm nay.

May mắn thay, Lâm Hiểu Lị chẳng bao giờ nghe theo những lời khuyên kiểu đó. Chắc hẳn bạn cũng đã nhận ra, trong khu lều hỗn loạn ồn ào này, địa vị nhà Khương Lệ Lệ cao hơn một bậc. Cha mẹ cô giống như cặp sói đầu đàn trong bầy, nắm giữ quyền lực sinh sản và nuôi dưỡng con cái hiếm hoi nơi đây. Trong khi đó, nhiều đứa trẻ cùng tuổi với Khương Lệ Lệ đều bị bỏ lại quê nhà, một năm mới được gặp cha mẹ một lần.

Mà tất cả những điều này đều do cha cô, Khương Mậu Lâm, mang lại.

Tuy giờ ông vẫn chưa chính thức xuất hiện, nhưng tôi vẫn muốn giới thiệu về ông với bạn. Khương Mậu Lâm là một nông dân trẻ đầy tham vọng. Theo lời ông, ông nội của ông, tức cụ cố của Khương Lệ Lệ, từng là một sĩ quan Quốc Dân Đảng, tham gia kháng chiến chống Nhật, sau giải phóng thì bị cộng sản tiếp quản, rồi lại tiếp tục tham chiến trong cuộc kháng Mỹ viện Triều. Đến nay, trong nhà họ Khương vẫn còn vết tích của ông cụ. Tuy cơ nghiệp bị xóa sạch vì xuất thân địa chủ, nhưng sau khi được minh oan, ông vẫn có một chức công vụ đáng thể diện, rồi vì tuổi cao, chức ấy được trao lại cho chú của Khương Mậu Lâm. Người chú này lại biết ơn, từng hứa với các anh chị em trong nhà rằng bất kỳ đứa trẻ nào muốn đi học, ông sẽ chu cấp đến đại học.

Thế nhưng, Khương Mậu Lâm đã không đỗ đại học.

Ông giống như nhiều “người thông minh” vẫn được khen ngợi ngoài miệng thiên hạ: hăng hái ban đầu thì rất mạnh, nhưng lực bền lại thiếu. Luôn nhanh chóng bộc lộ tài năng, rồi nhanh chóng chìm vào đám đông, khiến ông chỉ luôn đứng ở mức nhỉnh hơn một chút, nhưng lại chẳng bao giờ đủ để thoát khỏi tầng lớp vốn có. Giống hệt như vị trí của ông trên công trường này: là người cầm đầu nhóm công nhân, phụ trách giám sát giờ làm, thay họ đến xin nghỉ với cai thầu. Nếu có thông báo tăng ca tạm thời, cũng do ông truyền đạt xuống. Đổi lại, ông được nhận mức lương cao hơn công nhân thường một chút, và có quyền chọn căn nhà duy nhất xây bằng xi măng trong khu lều. Trong nhà có một căn bếp và nhà vệ sinh đơn sơ, nhờ vậy mà ông có thể đón Lâm Hiểu Lị cùng hai con đến ở cùng.

Trước đó, trong vô số ngày tháng và những nghề nghiệp từng dấn thân, ông cũng từng nắm được những đặc quyền như thế. Luôn thuộc về nhóm nhỉnh hơn thường dân một chút, không đến nỗi mờ nhạt, nhưng cũng chẳng đủ để thay đổi thân phận của Khương Lệ Lệ và gia đình. Giống như việc căn nhà cô ở tuy không lợp tôn xi măng, nhưng khi nô đùa, cô vẫn chẳng thể tránh khỏi bị mái tôn xi măng nhà khác “chích” vào.

Mẹ của Khương Lệ Lệ, Lâm Hiểu Lị, hiển nhiên cũng hiểu rõ điều này.

Chính vì hiểu rõ, nên bà càng quyết tâm tách mình ra khỏi đám phụ nữ trong khu lều. Dẫu họ hết mực khao khát nhận được sự thừa nhận của bà, hết mực quan sát hành động và cách ăn mặc của bà để bắt chước, còn nhiệt tình đưa ra đủ loại lời khuyên tử tế nhưng vô dụng mỗi khi bà cần.

Khác với Khương Mậu Lâm, người chỉ có gương mặt đoan chính, Lâm Hiểu Lị có thể coi là một mỹ nhân. Thực tế, chính nhờ nhan sắc ấy mà bà được người ta đến tận thôn nhỏ trên núi mai mối, gả về cho Khương Mậu Lâm ngày ấy đã một gia đình xem như có thể diện. Vì vậy bà luôn hết sức trân trọng dung mạo của mình, và chưa bao giờ hoài nghi địa vị cao hơn người khác mà nó mang lại. Mỗi dịp Tết, khi bà mang theo những món quà mới lạ đắt đỏ trở về nhà mẹ đẻ chưa có đường xe thông, đám họ hàng nơi đó đều sẽ nhắc nhở bà về sự khác biệt ấy.

Lâm Hiểu Lị chưa bao giờ thèm để mắt tới đám phụ nữ trong khu lều tạm, để tách biệt mình với họ, bà đã chọn cách sống mà trong mắt họ chỉ là sự hoang phí vô nghĩa. Ví như, bà không bao giờ tự nấu bữa sáng, mà luôn tiện khi đi chợ thì mua thêm đồ ăn sáng cho cả nhà; cố tình lui tới những quầy hàng bên ngoài công trường, nơi mà đám phụ nữ kia tuyệt đối sẽ không bao giờ bước chân đến. Những quầy hàng ấy phục vụ dân cư bản địa, những người thường thong thả ngủ nướng tới tận khi mặt trời đã lên cao, rồi mới lững thững xuống phố đi làm.

Thậm chí, Lâm Hiểu Lị còn