lòng. Kim Úy ngồi xổm xuống cạnh giường, nắm lấy tay bà: "Vâng, con thấy bà nói rất có lý ạ."

Lão thái thái khẽ nở một nụ cười khổ. Bà cảm nhận được lời đáp của đám trẻ chỉ là sự vỗ về, là cách họ bao dung với người già, hoặc đơn thuần là một dấu chấm hết cho câu chuyện mà họ chẳng mấy mặn mà.

"Bà thím Tư này, 'Bản thân phụ nữ chính là cả bầu trời', câu nói này thực sự rất thú vị đấy ạ." Vương Nghiên Nghiên cũng tiến lại gần giường, nhìn bà mỉm cười. Trong đôi mắt đen láy của cô không có sự qua loa, mà chỉ còn lại sự tò mò và kính trọng chân thành.

Bà Vương Mẫn Phương nhắm mắt lại, gắng sức hít thở sâu vài nhịp để tích lũy chút khí lực rồi mới mở mắt ra lần nữa: "Người ta đều nói phụ nữ gánh vác nửa bầu trời. Thế bầu trời là cái gì? Là kiến thiết quốc gia, là cải tạo xã hội, là con đường làm giàu, và cũng là chăm sóc gia đình, sinh con đẻ cái. Thế nhưng..."

Lão thái thái đảo mắt nhìn quanh như để xác định xem có ai khác đang nghe lén không. Sau khi chắc chắn chỉ có hai cô gái, bà mới nói tiếp: "Thế nhưng, từ trước đến nay chẳng ai trả lời câu hỏi này: Cứ bắt phụ nữ làm cái này, gánh cái kia, vậy đã có ai từng hỏi phụ nữ thực sự muốn cái gì chưa?"

Vương Nghiên Nghiên và Kim Úy bị sự sắc sảo của bà lão làm cho kinh ngạc. "Bà ơi, câu hỏi này là ai đặt ra thế ạ?" – Kim Úy tò mò hỏi.

"Hừ, là Vương Lạc Anh chứ ai, chị họ của ta." Bà lão nhớ lại năm đó Vương Lạc Anh đã dùng giọng Quảng Đông hỏi bà câu này, khiến bà chấn động. Lúc ấy bà chỉ biết trả lời một cách khuôn mẫu: "Chị quan tâm chuyện đó làm gì? Đây là xã hội mới, phụ nữ có vị thế mới, có thể làm bất cứ việc gì để đóng góp cho xã hội." Nhưng Vương Lạc Anh chỉ bĩu môi, gỡ điếu thuốc khỏi miệng, buông một câu: "Nhảm nhí."

Nói xong một tràng dài, bà lão thấm mệt, lại nhắm mắt chìm vào những ký ức hôn mê. Hơi thở bà rất nhạt, nhạt đến mức Vương Nghiên Nghiên bắt đầu lo sợ bà có thể ra đi bất cứ lúc nào. Nhưng rồi những cơn đau bệnh lại khiến bà hừ nhẹ, âm thanh phát ra như từ sâu trong xương tủy bị vò nát. Mỗi khi tỉnh lại vì đau, bà chỉ biết bất lực thốt lên: "Nhanh dẫn tôi đi đi..."

Một lát sau, Kim Úy nói phải về tiệm để livestream: "Dạo này việc kinh doanh cũng tạm ổn, cô thật sự không cân nhắc chuyện hùn vốn cùng tôi à?"

Vương Nghiên Nghiên đã dao động, nhưng không phải lúc này: "Bận nốt đợt này tôi sẽ cân nhắc." Đây là lần đầu tiên cô trả lời thẳng thắn lời mời của Kim Úy. "Tôi muốn bàn bạc kỹ lại với gia đình đã." Thực chất, cô lo cho Nghiêm Hoa, không muốn để người mẹ chồng thực thụ này phải khó xử.

Trong phòng chỉ còn lại một già một trẻ, Vương Nghiên Nghiên buồn chán nhắn tin cho Nghiêm Lung: "Bảo bối, lát nữa con dâu lão thái thái đến trực đêm là tớ có thể về rồi."

Nghiêm Lung trả lời ngay: "Không vội, cậu lái xe chậm thôi. Tớ vẫn giữ thịt kho ba ba cho cậu đây."

Bất chợt, cổ họng bà Vương Mẫn Phương phát ra tiếng "ùng ục" biểu hiện sự khó chịu tột độ. Vương Nghiên Nghiên đặt điện thoại xuống xem xét thì bị bà túm chặt lấy cổ tay: "Dưới... gầm giường."

Vương Nghiên Nghiên ngơ ngác: "Bà muốn lấy gì ạ? Dưới gầm giường cháu lau sạch bóng rồi mà."

Bàn tay khô héo của bà lão cố sức vỗ vỗ vào tấm ván giường: "Dán ở đó... nhảm nhí mà."

Vương Nghiên Nghiên bật cười: "Bà cũng dùng câu này để mắng sao? Rốt cuộc là dán cái gì ạ?"

Bà lão dường như vắt kiệt chút sức tàn cuối cùng: "Hạ Huyến... sổ ghi chép."

Tim Vương Nghiên Nghiên như nhảy ra khỏi lồng ngực. Cô lập tức chui xuống gầm giường, soi đèn pin tìm dọc tấm ván. Quả nhiên, dưới gầm giường cũ kỹ có một xấp đồ vật được dán bằng băng dính vàng rất dày. Cô cẩn thận bóc từng lớp: từ túi giấy da trâu đến túi nilon, màng bọc thực phẩm, rồi túi đựng văn kiện. Cuối cùng, lớp lụa đỏ mềm mại hiện ra, bọc lấy một quyển sổ tay cũ kỹ có bìa màu xám vàng xen kẽ. Trang giấy đã ố vàng và mỏng manh, bên cạnh bìa còn dính vết rỉ sắt xanh rêu, các góc trang bị bao phủ bởi lớp màu nâu sẫm của thời gian.

Tay Vương Nghiên Nghiên run bần bật, cô nhìn bà lão với vẻ không tin nổi. Bà Vương Mẫn Phương khẽ mỉm cười: "Đưa cho... Nghiêm Hoa và Hạ Tỉ."

Cô gái suýt thì thét lên vì phấn khích. Cô cẩn thận lật trang đầu tiên, phát hiện đây là một cuốn sổ không có dòng kẻ. Chính giữa trang là hai câu thơ viết bằng bút máy mực xanh với nét chữ thanh mảnh, cứng cỏi:

"Đồ thán biến cửu lạc, Liên cành hữu hồng anh."

Vương Nghiên Nghiên vốn không am hiểu thư pháp, nhưng khi nhìn hai câu thơ ấy, cô như thấy được cốt cách của Hạ Huyến: thanh tao, tú lệ nhưng ẩn chứa thép cứng bên trong. Cô kích động đến phát khóc, hỏi lại bà lão: "Đây thật sự là của Hạ Huyến sao?"

Bà lão không trả lời, lại chìm vào trạng thái thở khẽ. Vương Nghiên Nghiên tiếp tục lật trang thứ hai. Chỉ có hai dòng ngắn ngủi: "Cứ ngỡ trấn Phong Hoa này khó lòng gặp được một chiến hữu G quân như thế, không ngờ cô ấy lại ở ngay bên cạnh mình."

Cô không ngờ ngay trang nhật ký đầu tiên, Hạ Huyến lại dùng từ "chiến hữu" để gọi "cô ấy" - người mà qua những câu thơ rõ ràng là ám chỉ "Lạc Anh". Thời gian ghi chép là ngày 3 tháng 4 năm Dân Quốc thứ 30. Vương Nghiên Nghiên như người chết đói vớ được lương thực, tham lam lật từng trang và nhận ra trang nào cũng thấp thoáng bóng hình một người: Vương Lạc Anh. Không thể kìm nén thêm, cô chụp ảnh ngay lập tức và gửi vào nhóm sáu người.

Ngay lập tức, nhóm chat bùng nổ. Hàng loạt dấu hỏi và dấu chấm than hiện lên. Nghiêm Hoa gửi tin nhắn thoại với giọng khàn đặc vì xúc động: "Mẹ ơi! Mau mang về đây cho ta ngay!"

Rồi Nghiêm Hoa lấy lại bình tĩnh: "Nghiên Nghiên, nhớ đeo găng tay nhé, đừng chạm tay không vào, đó là văn vật đấy ông giáo ạ! Mau về đi!"

Vương Nghiên Nghiên cố nén xúc động, gói ghém cuốn sổ thật kỹ rồi cất vào túi. Cô ngồi xổm bên đầu giường bà lão: "Cảm ơn bà nhiều lắm."

Bà Vương Mẫn Phương hừ một tiếng, khóe miệng lộ vẻ đắc ý: "Năm đó Vương Tung Chi dẫn người tới khám nhà, ta đã nhanh tay chôm được nó đấy."

"Vậy sao bà không trả sớm cho chị họ Vương Lạc Anh?" – Vương Nghiên Nghiên thắc mắc.

Bà lão im lặng hồi lâu rồi thở dài: "Không nhớ rõ nữa... Sớm mấy năm thì không dám lấy ra. Sau này định trả cho chị ấy... nhưng nghĩ lại, nếu chị ấy dùng cái này để đòi danh phận liệt sĩ cho người ta thì... không hay cho lắm."

Đến lúc này, Vương Nghiên Nghiên đã hiểu. Bà lão đã giấu cuốn sổ qua suốt những năm công tác, qua cả thời kỳ bị bệnh Alzheimer, cho đến khi hơi tàn lực kiệt mới nhớ ra: Dưới gầm giường dán một thứ có thể liên quan đến chiến tích của một liệt sĩ, nhưng cũng có thể là cuốn nhật ký tình yêu của hai người đàn bà. Và cái chuyện không hay mà bà lo sợ chính là cội nguồn của lời hứa và lòng dũng cảm đã đưa Vương Lạc Anh đi đến cuối cuộc đời.

Một lúc sau, con dâu bà lão đến. Sau vài câu khách sáo, Vương Nghiên Nghiên rời đi, ôm chặt chiếc túi trước ngực. Niềm vui ban nãy bỗng bị dập tắt bởi cụm từ "không hay" của bà Vương Mẫn Phương.

Ngồi vào trong xe, cô nhắn tin cho Nghiêm Lung: "Chuyện này tớ kể sau nhé, tớ đang cảm thấy rất nặng nề vì một câu nói."

Nghiêm Lung trả lời: "Đó là vì số người cùng gánh vác còn ít quá. Cậu về đây, chúng mình cùng gánh cái sự