tán thưởng nhất chính là chiếc kính gọng vàng của bà – người điều khiển được loại phụ kiện này, dù có là nhã nhặn bại hoại đi nữa, thì cũng phải là một kẻ nhã nhặn cực kỳ đẹp mắt.

Hạ Tỉ có chút đẫy đà của tuổi trung niên, phần thịt ở bọng mắt và bụng dưới trông có vẻ phúc hậu, nhưng những nét khác thì chẳng phúc hậu chút nào. Đôi mắt bà long lanh như chứa nước, nụ cười hòa ái thân thiện. Mái tóc dài vừa phải được kẹp gọn sau gáy, thi thoảng có vài sợi tóc con rủ xuống, bà lại dùng đầu ngón tay vuốt nhẹ bên tai một cách dịu dàng. Vương Nghiên Nghiên tặc lưỡi tự nhủ: Một người phụ nữ ưu nhã thế này sao lại sinh ra Hàn Tương Linh nhỉ? Bà ấy phải sinh ra Nghiêm Lung mới đúng.

"Tương Linh đã sớm nói muốn mời các cháu tới chơi, hôm nay cuối cùng mới đợi được." Hạ Tỉ nấu cơm rất nhanh, năm món một canh mang khẩu vị gia đình, tưởng đơn giản mà lại không đơn giản: Món ăn như người, được cắt thái tinh tế, màu sắc tươi tắn, phối hợp thanh nhã. Bà để hai cô gái tự nhiên dùng bữa, bản thân cũng không khách khí gắp thức ăn cho họ.

Sau bữa ăn náo nhiệt nhưng không ồn ào, Hạ Tỉ cầm ly nước bắt đầu chuyện trò. Chỉ qua ba câu, bà đã lái câu chuyện sang Nghiêm Hoa. Bà hỏi Nghiêm Lung: "Bệnh loét dạ dày cũ của cô út cháu đã khá hơn chưa?"

Nghiêm Lung đáp hiện tại cô cô ăn uống rất điều độ, bệnh bao tử đã đỡ nhiều, chuyện rượu chè cũng đã khắc chế hơn xưa.

Hạ Tỉ khẽ gật đầu, gương mặt thoáng hiện vẻ ưu tư nhàn nhạt: "Cô ấy những năm qua... vẫn chỉ có một mình nhỉ."

Trong khi Nghiêm Lung còn đang phân vân không biết câu nói đó là câu hỏi hay câu trần thuật, Vương Nghiên Nghiên đã nhanh nhảu: "Dạ đúng ạ, dì Nghiêm Hoa luôn bảo ở một mình cho thanh tịnh, thoải mái."

Hạ Tỉ nở nụ cười kín đáo, không lún sâu vào vấn đề đó mà tựa lưng vào ghế sofa, bắt đầu vào chuyện chính: "Bà cô Sáu Hạ Huyến mới chính là người có quan hệ huyết thống trực hệ với dì, bà là chị ruột của ông nội dì." Nhắc đến người thân chưa từng gặp mặt này, giọng Hạ Tỉ trở nên truyền cảm: "Bà chỉ sống ngắn ngủi có hai mươi sáu năm, những dòng chữ mô tả về bà cũng vô cùng ít ỏi."

Để hiểu sâu hơn về Hạ Huyến, Hạ Tỉ kể rằng bà từng đọc rất nhiều hồi ký của những người cùng thời đó, cố gắng vẽ lại bản đồ tinh thần của họ: Từ phong trào Ngũ Tứ đến Đại cách mạng, rồi kháng chiến, từ chiến tranh giải phóng đến ngày lập quốc. "Dùng bốn chữ 'oanh oanh liệt liệt' để hình dung cuộc đời họ thì đa phần trong mắt người ta chỉ thấy cái gọi là 'công lao nghiệp lớn'. Thực tế, nhiều người chỉ lặng lẽ góp một chút sức lực vào thời đại, rồi cuối cùng ẩn mình vào những ngõ nhỏ bình thường, nhạt nhòa dần theo năm tháng."

Hạ Tỉ phân tích về các cột mốc trong đời Hạ Huyến: Một cô gái mười sáu tuổi đã đỗ vào Đại học Nữ tử Kim Lăng, tại sao lại chuyển sang một trường y tiểu chúng danh tiếng không mấy lẫy lừng? Rõ ràng, bà muốn trở thành bác sĩ nên mới chuyển chuyên ngành. Sau khi vào đại học, bà không chỉ học tập, điều này cũng dễ hiểu: Kháng chiến bùng nổ, bà là người trực tiếp trải qua trận Thượng Hải, trong bối cảnh thù nhà nợ nước, thanh niên tòng quân báo quốc là dòng thác chính.

"Tại sao bà lại chọn gia nhập Đội nữ binh do Hoàng Thiệu Hùng thành lập?" Hạ Tỉ nói, Hoàng Thiệu Hùng là một trong những thủ lĩnh của quân phiệt hệ Quế, Chủ tịch tỉnh Chiết Giang bấy giờ. Với học vấn, tầm nhìn và gia thế của Hạ Huyến, bà không nên chỉ dừng lại ở vị trí nhân viên y tế chiến trường, bà lẽ ra phải có một tiền đồ rạng rỡ hơn. Thế nhưng năm 1941, bà lại trở về trấn Phong Hoa mở phòng khám, điều này có nghĩa là bà đã rời khỏi tổ chức và cấp trên.

"Chúng ta thường suy đoán bà bỏ văn theo y là để cứu người, nhưng ai mới là người kích phát ý nghĩ đó?" Hạ Tỉ khẽ gõ ngón tay vào thành ly thủy tinh. "Dì và Nghiêm Hoa từng hỏi khắp lượt người thân, rằng năm đó trong nhà có ai mắc bạo bệnh không? Cuối cùng mới biết, mẹ của Hạ Huyến – tức là bà cố của dì – đã qua đời vì khó sinh khi sinh đứa con út."

Vương Nghiên Nghiên và Nghiêm Lung nghe mà lòng thầm hổ thẹn. Các cô cứ ngỡ mình đang điều tra rầm rộ, nhưng thực tế lại chưa bao giờ đào sâu được như mức độ của Hạ Tỉ và Nghiêm Hoa. Các cô chỉ mải mê tìm kiếm chứng cứ bên ngoài mà chưa từng thực sự thấu hiểu nội tâm con người Hạ Huyến.

"Còn về việc tại sao bà gia nhập đội nữ binh của Quốc dân đảng mà không đi Diên An như chúng ta tưởng tượng, dì cũng có thể đoán được đôi phần." Hạ Tỉ ra hiệu cho Hàn Tương Linh mang sổ tới, lấy ra một bức ảnh cũ. Trong ảnh, hai người đàn ông trung niên mặc âu phục, tay cầm mũ dạ, đứng chụp ảnh chung trên boong một chuyến tàu. "Các cháu nhìn xem đây là ai?"

Vương Nghiên Nghiên không nhận ra, nhưng đoán rằng người được hỏi hẳn phải có lai lịch không tầm thường. Nghiêm Lung chăm chú nhìn người đàn ông bên phải tấm ảnh, cảm thấy rất quen mắt: Đôi môi mím chặt, ánh mắt phảng phất vẻ bất đắc chí, nhưng đường nét khuôn mặt rất thanh tú. "Là Uông Tinh Vệ?" Cô ngập ngừng hỏi.

Hàn Tương Linh nghe vậy liền mỉm cười: "Không sai."

"Người bên trái là tằng tổ phụ (ông cố) của dì. Năm đó ông cùng họ Uông kia đều đi du học Nhật Bản, cũng là một trong những thành viên đầu tiên của Đồng Minh Hội, sau này là đảng viên Quốc dân đảng." Hạ Tỉ đặt ly nước xuống, khẽ v**t v* ngón trỏ tay trái: "Với một mối liên hệ như thế, không khó để tưởng tượng Hạ Huyến đã chịu ảnh hưởng từ gia đình mà quay về Thiệu Hưng tham gia Đội nữ binh."

Ba cô gái trẻ hoàn toàn bị cuốn vào câu chuyện. Giọng Hạ Tỉ thanh tao, rành mạch: "Nhưng dì đoán, bà ở Đội nữ binh không lâu. Dù sao đến cuối năm 1938, sau khi Uông Tinh Vệ phát biểu 'Điện Diễm¹', cả nước đều biết hắn đã trở thành Hán gian số một. Những ai cần cắt đứt quan hệ đều sẽ làm vậy, và Hạ Huyến – người có bối cảnh chính trị không thể tách rời với họ Uông – có khả năng đã bị ảnh hưởng mà rời đội."

"Vậy nếu giả thiết bà cô Sáu Hạ Huyến rời Thiệu Hưng vào cuối năm 1938, thì từ lúc đó đến năm 1941 khi trở về trấn Phong Hoa, bà đã làm gì?" Sau khi Vương Nghiên Nghiên đặt câu hỏi, Hạ Tỉ mỉm cười gật đầu: "Nghiên Nghiên rất nhạy bén."

"Điều này còn chờ các cháu đào bới thêm." Hạ Tỉ kể rằng năm đó Nghiêm Hoa khăng khăng cho rằng Hạ Huyến là đảng viên hạ tầng của Đảng Cộng sản, lý do vì hi sinh cho đất nước thì tất nhiên phải là đảng viên. Bà bảo Nghiêm Hoa logic ngây ngô, hai người vì thế mà cãi nhau một trận tơi bời.

"Nói về nguyên nhân cái chết của Hạ Huyến, ân... chúng ta phỏng đoán là chết vì vết thương trong lúc giao tranh." Hạ Tỉ lặp lại thói quen xoa ngón trỏ trái: "Hơn nữa, năm 1980 khi di hài bà được phát hiện, vị bà cô Sáu còn lại là Vương Lạc Anh dường như không hề ngạc nhiên. Dì có lý do để đoán rằng, chính Vương Lạc Anh đã chủ động chôn cất Hạ Huyến ngay trong sân nhà mình."

Vương Nghiên Nghiên và Nghiêm Lung sửng sốt không thôi, ngay cả Hàn Tương Linh lần đầu nghe chuyện này cũng tròn mắt kinh ngạc: "Tại sao ạ?"

"Tại sao ư?" Hạ Tỉ khẽ hắng giọng như để che giấu sự căng thẳng bất thường, "Có lẽ là... tình nghĩa chị em Kim Lan quá sâu đậm đi."

Đây là tin tức bùng nổ nhất đêm nay. Nghiêm Lung tò mò hỏi: "Cô út cháu có biết chuyện này không ạ?"

"Ừm... cô