lắm, cần phải cải thiện nhiều."

Hồi đó Z đang học đại học ở Thượng Hải, vừa về đến ký túc xá, tôi lập tức gửi tin nhắn kèm hình ảnh cho anh để than vãn: "Con chó gấu của em xấu chỗ nào chứ? Rõ là dễ thương mà. Chó màu xanh thì đã sao, đặc biệt thế cơ mà, màu xanh lam đẹp thế kia, ông thầy này chẳng biết thưởng thức gì cả."

Thực ra bài tập làm cho có ấy, chính tôi thừa biết nó tốt hay dở, và bản thân tôi đã đặt bao nhiêu tâm huyết vào đó.

Nhưng hôm đó, lúc Z trả lời tin nhắn, anh đã đổi hình đại diện WeChat thành bức ảnh "chó gấu xanh lam" đó, rồi nhắm mắt nói bừa rằng nó rất đáng yêu, còn chê thầy giáo của tôi không có gu thẩm mỹ.

Anh cứ dùng con "chó gấu xanh lam" từ bài tập thực hành đầu tiên của tôi làm avatar mãi, mãi cho đến năm tư, lúc bắt đầu đi thực tập, anh mới chịu đổi. Trước khi đổi anh còn nhắn tin báo tôi, bảo rằng hôm nay sếp nhắc nhở nên để avatar WeChat trông chững chạc một chút, nên anh phải đổi tạm.

Tôi bảo: "Đâu có sao, anh cứ đổi đi, công việc quan trọng hơn mà."

Tôi cũng thấy lạ, cái hình vẽ đó chẳng đẹp đẽ tí nào, sao anh lại để làm avatar lâu đến thế.

Nhưng có lẽ vì Z dùng cái hình đó trò chuyện với tôi quá lâu, đâm ra nhìn quen mắt. Con "chó gấu xanh lam" vốn dĩ không tồn tại trên đời này, ngắm kỹ lại thấy có nét ngốc nghếch đáng yêu vô cùng.

Sau này khi chọn chuyên ngành hẹp, tôi không theo hướng thiết kế. Nhưng đến cuối năm ba, khi chọn giảng viên hướng dẫn luận văn, tôi đã nhắm ngay thầy giáo dạy môn "chó gấu xanh lam" đó.

Tôi có QQ và WeChat của thầy. Thầy còn rất trẻ, mới lấy vợ, thỉnh thoảng lại đăng trạng thái, nếu không phải khoe ảnh vào bếp nấu ăn cho vợ thì cũng là ảnh đưa vợ đi du lịch.

Thầy giáo chủ nhiệm hồi cấp ba của tôi cũng y như vậy. Dường như tôi có một tiêu chuẩn đánh giá rất mộc mạc: Một người đàn ông yêu thương vợ thì có thể tồi tệ đến mức nào được chứ, cho dù năng lực không quá xuất chúng, cũng không thể là người vô trách nhiệm.

Thầy hướng dẫn mà tôi chọn là một người theo hệ "Phật", tính tình hiền lành, không nặng nề chuyện sự nghiệp. Cứ nhìn cách thầy đứng lớp là đủ hiểu, thầy vừa là chuyên gia làm việc qua loa vừa là bậc thầy thả cửa. Trong số các giảng viên hướng dẫn của khoa, thầy tuyệt đối không phải là lựa chọn hot.

Nhưng điều đó lại trúng phóc ý tôi.

Tôi chỉ muốn dành ít công sức nhất để hoàn thành thuận lợi đồ án tốt nghiệp và luận văn, càng ít rắc rối càng tốt, quỹ thời gian của tôi còn phải dùng để viết tiểu thuyết nữa.

Nhưng tôi lại sợ có người cũng tinh đời giống mình, sợ thầy bị nhiều sinh viên chọn, đến lúc xét duyệt thầy thấy tôi bình thường học hành lơ tơ mơ lại đánh trượt. Thế là tôi cất công canh lúc thầy lên khoa họp để chạy đến gặp trực tiếp, năn nỉ: "Thầy ơi, mấy môn chuyên ngành thầy dạy em đều học rất vui, em cực kỳ muốn xin thầy làm giáo viên hướng dẫn, mong thầy hãy chọn em ạ."

Thầy còn trẻ, chưa có nhiều kinh nghiệm hướng dẫn đồ án, cũng chưa từng thấy cảnh tượng học sinh chủ động đến năn nỉ thế này.

Mấy giảng viên khác vừa họp xong bước ra liền trêu: "Thầy L được đấy nhỉ, sinh viên chạy theo tận nơi xin thầy hướng dẫn kìa."

Thầy lộ vẻ ngạc nhiên pha lẫn một chút niềm vui khó tả.

Thầy gãi đầu: "Thầy chưa có nhiều kinh nghiệm hướng dẫn đồ án đâu, sao em lại muốn chọn thầy, mọi người chẳng đang tranh nhau chọn trưởng khoa X và thầy X sao?"

Tôi quả quyết: "Em chưa từng nghĩ đến chuyện đó, thầy là lựa chọn đầu tiên và duy nhất của em. Trưởng khoa X và thầy X đúng là rất giỏi và dày dặn kinh nghiệm, nhưng đối với em, phong cách của các thầy hơi bảo thủ. Em vẫn thích những ý tưởng đột phá hơn. Lần trước đi Tượng Sơn, em có nói chuyện với thầy, nghe thầy phân tích về một bộ thiết kế của người Di, em thấy thầy có những góc nhìn về yếu tố truyền thống và hiện đại rất khác biệt so với các giảng viên khác. Em cũng muốn đi theo hướng đó, nên rất muốn xin thầy hướng dẫn."

Thầy gật đầu: "Được rồi, về đợi tin của thầy. Thầy không yêu cầu khắt khe lắm đâu, cứ làm theo những gì thầy dặn, qua môn tốt nghiệp không thành vấn đề."

Giờ nghĩ lại mới thấy, từ việc chọn giáo viên đến chọn bạn bè, tôi đều có chung một tiêu chuẩn cốt lõi: Ít đòi hỏi ở tôi, biết bao dung khuyết điểm, có khả năng gánh vác mọi chuyện, ở bên nhau phải thoải mái, vui vẻ.

Ngoại trừ tiêu chuẩn cuối cùng "thoải mái" thỉnh thoảng hơi khó thực hiện, thì Z đáp ứng hoàn hảo tất cả những yêu cầu còn lại.

Có lẽ hai năm nay tôi đã trưởng thành và chín chắn hơn, đôi lúc tự nhìn nhận lại bản thân, tôi nhận ra mình là một đứa cực kỳ duy tâm, duy tâm đến mức nhiều khi hoàn toàn nhắm mắt làm ngơ trước sự thật.

Khi con người đưa ra một quyết định, họ không thể biết chắc mười mươi nó đúng hay sai, và chính sự thiếu chắc chắn này sẽ bào mòn sự quyết đoán. Vì vậy, con người thường viện đến trí tưởng tượng, không ngừng phóng đại những lý do củng cố cho sự "đúng đắn" đó để tự tiếp thêm sức mạnh cho mình.

Ví dụ như chuyện chia tay Z, rất nhiều người không tán thành. Để bản thân không bị dao động, tôi đã nhai đi nhai lại những ký ức tồi tệ giữa tôi và anh, thường xuyên kể lể với bạn bè về những cuộc cãi vã, nhằm chứng minh rằng tính cách của chúng tôi đã xung khắc đến mức không thể cứu vãn, và quyết định chia tay của tôi là hoàn toàn sáng suốt.

Lúc đó tôi từng tuyên bố, đằng nào Z cũng rất bất mãn về tôi, anh vốn dĩ chẳng ưa gì cái kiểu người như tôi, anh bảo tôi quá tản mạn, vô kỷ luật, làm việc gì cũng quên trước quên sau.

Tôi rời đi, đó quả là một chuyện tốt đối với anh.

Nhưng sự thật thì sao? Tôi quên trước quên sau không biết bao nhiêu lần, vậy mà số lần anh thực sự cằn nhằn chỉ đếm trên đầu ngón tay - chính xác là đúng một lần. Đó là khi đến tận khu tham quan tôi mới phát hiện mình để quên căn cước công dân, quay lại khách sạn lấy thì vừa xa vừa phiền phức, mà lúc đó còn có bạn của Z đi cùng.

Z thở dài thườn thượt: "Em xem, ra khỏi cửa anh đã dặn kiểm tra lại túi xách mà em có chịu nghe đâu. Giờ này mà quay lại lấy chắc chắn sẽ kẹt xe, em lại chuốc lấy bực mình cho xem."

Tuyệt vời thật, chưa cần phải quay lại khách sạn, chỉ nghe câu này thôi là tôi đã bốc hỏa rồi.

Bạn của Z lên tiếng xoa dịu: "Thực ra chỗ này cũng chẳng có gì đặc sắc, hay là thôi khỏi quay lại lấy, hôm nay mình chuyển sang sinh hoạt tự do nhé? Đi dạo phố cũng được."

Tôi vẫn nhớ như in, sau một hồi lượn lờ, bữa ăn đầu tiên là ở một quán cá nướng phải xếp hàng chờ đến lượt. Mặt tôi lúc đó vẫn hầm hầm như thể có ai đang nợ tôi một món tiền khổng lồ.

Lúc bấy giờ, cái cớ để tôi giận dỗi bất chấp sống chết có lẽ là: "Z dám lên mặt trách mình ư? Z lại dám trách mình! Mình thì vốn dĩ vẫn thế, não cá vàng, chuyện này anh đâu phải mới biết ngày một ngày hai. Trước đây anh đâu có để tâm? Bây giờ lại cằn nhằn mình, anh thay đổi rồi! Hôm nay thay đổi một chút, ngày mai thay đổi một chút, ai mà biết sau này anh sẽ biến chất thành cái dạng gì cơ chứ!"

Thêm nữa, chọn ăn cá nướng cay tê là có ý gì đây?

Đúng là tôi có bảo "Không thiết ăn gì, sao cũng được", cũng có thể quán này đông khách nên đáng thử. Nhưng chẳng phải anh biết rõ từ bé tôi ăn cá rất hay bị hóc xương sao? Dù