bóng tối đã bao trùm gần như toàn bộ không gian rộng lớn. Khang không bật đèn trần. Anh chỉ bật một chiếc đèn bàn chụp bằng đồng cổ điển đặt ở góc bàn làm việc bằng gỗ óc chó, tỏa ra một quầng sáng vàng dịu hình nón cô độc.

Chiếc áo măng tô rách nát đã bị vứt sang một góc sofa. Khang chỉ mặc một chiếc áo phông đen cộc tay, để lộ toàn bộ phần băng gạc trắng toát quấn chặt quanh bả vai trái. Mỗi lần anh cử động cánh tay, cơn đau buốt lại nhói lên như xé toạc từng thớ cơ, nhưng tâm trí anh lúc này hoàn toàn không đặt ở vết thương thể xác.

Trên mặt bàn làm việc rộng hai mét vuông, ngổn ngang hàng chục tập tài liệu, giáo trình và bài báo khoa học.

Đó không phải là các bản vẽ thiết kế kiến trúc hay các phần mềm mô phỏng âm học EASE thường ngày.

Đó là những tập tài liệu chuyên khảo về y sinh học, thần kinh học thính giác và vật lý âm sinh học mà Khang đã dành suốt bốn tiếng đồng hồ lục tung thư viện số của Viện Hàn lâm Khoa học Âm thanh Quốc tế để tải về: “Spatial Hearing with Monaural Listening” (Thính giác không gian trong điều kiện nghe đơn tai) của Jens Blauert; “The Head-Related Transfer Function and Single-Sided Deafness” (Hàm truyền liên quan đến đầu và chứng điếc một bên); các công trình nghiên cứu về “Cross-modal Plasticity” (Tính dẻo đa giác quan) của Đại học Oxford...

Ánh sáng vàng từ ngọn đèn bàn chiếu rọi lên những trang tài liệu dày đặc công thức toán học và biểu đồ y khoa.

Khang tựa lưng vào ghế, ngón tay cái vô thức xoa nhẹ lên thái dương bên trái.

Một thế giới hoàn toàn mới, một thế giới mà suốt mười năm học tập và làm việc đỉnh cao tại các viện nghiên cứu hàng đầu châu Âu anh chưa từng một lần bận tâm tìm hiểu, lúc này đang mở ra tr*n tr** và chấn động trước mắt anh.

Trước đây, mọi công thức tính toán thời gian âm vang Sabine, mọi hệ số tiêu âm NRC, mọi mô hình tán âm Schroeder mà anh tự hào coi là chân lý tối thượng... đều được xây dựng dựa trên một giả định mặc định: Người nghe sở hữu hai đôi tai hoàn hảo.

Hệ thống âm học của con người dựa vào hai cơ chế cốt lõi để định vị âm thanh trong không gian ba chiều: Độ lệch thời gian giữa hai tai (Interaural Time Difference - ITD) đối với dải tần số thấp, và Độ lệch cường độ giữa hai tai (Interaural Level Difference - ILD) đối với dải tần số cao. Nhờ có hai chiếc tai hoạt động đồng bộ, não bộ mới có thể tính toán chính xác nguồn âm phát ra từ đâu, khoảng cách bao xa, và lọc bỏ tạp âm nền để nhận diện giọng nói — cái gọi là “hiệu ứng tiệc cocktail” kinh điển.

Thế nhưng, điều gì sẽ xảy ra khi một bên tai hoàn toàn chìm vào câm lặng?

Khang lật giở từng trang tài liệu, ánh mắt anh dừng lại ở một đoạn phân tích bệnh lý học:

> “...Đối với bệnh nhân mất thính lực một bên (Single-Sided Deafness - SSD), toàn bộ hệ quy chiếu âm thanh 3D sụp đổ hoàn toàn. Họ mất đi khả năng định vị phương hướng âm thanh trong không gian. Một tiếng còi xe, một tiếng gọi tên hay một thanh sắt rơi xuống từ bên phía tai bị tổn thương... đối với họ đều là một ẩn số vô định. Âm thanh khi đó dường như phát ra từ khắp mọi nơi hoặc từ hư không. Não bộ của họ bị tước đoạt cơ chế lọc tạp âm tự nhiên, khiến họ phải tiêu tốn năng lượng nhận thức gấp ba lần người bình thường để giải mã ngôn ngữ giữa môi trường ồn ào...”

Khang chết lặng.

Những dòng chữ khoa học lạnh lùng ấy như những cái tát giáng thẳng vào sự kiêu ngạo nghề nghiệp bấy lâu nay của anh.

Ký ức của buổi sáng hôm nay tại nhà kho số 4 dội về như một thước phim quay chậm đầy ám ảnh: Tiếng giàn giáo rung lắc dữ dội từ bên trái, tiếng thanh thép trượt khỏi khớp nối rít lên chói tai... Anh đã hét lên cảnh báo, nhưng An Hạ lại đứng sững lại giữa bãi cát, xoay người nhìn sang bên phải trong sự hoang mang tột độ!

Lúc đó, anh đã nghĩ cô bị hoảng loạn đến mất trí.

Nhưng hóa ra không phải! Cô không hề mất trí. Chỉ đơn giản là não bộ của cô không thể nhận diện được tiếng rít chết người đó phát ra từ hướng nào! Đối với một nửa thế giới câm lặng của cô, thanh thép rơi xuống từ một “điểm mù âm thanh” tuyệt đối. Cô không thể chạy trốn một mối hiểm họa mà cô không thể định vị!

Và rồi, hình ảnh cô biên tập viên mảnh mai đứng giữa phòng họp hai ngày trước lại hiện lên trong tâm trí Khang.

Khi đó, cô đã kiên quyết bảo vệ ý tưởng sử dụng những bức tường gạch mộc lồi lõm, những vách mây tre đan thủ công thô ráp, những mảng sàn nhà lát gỗ gồ ghề và bản đồ xúc giác cho trẻ em khiếm thị. Còn anh — một gã kiến trúc sư tự xưng là thiên tài — đã dùng cây bút đỏ gạch chéo tàn nhẫn lên bản vẽ của cô, lạnh lùng phán xét rằng những thứ thô kệch đó sẽ “phá nát hệ số tiêu âm hoàn hảo”, gọi đó là sự “ngây thơ và phản khoa học”.

Một nụ cười tự giễu, cay đắng nở trên môi Khang.

Ai mới thực sự là kẻ ngây thơ? Ai mới là kẻ mù quáng?

Anh bấy lâu nay chỉ chăm chăm thiết kế những “cung điện âm thanh” hoàn hảo cho những đôi tai lý tưởng trên giấy tờ. Anh tôn thờ những đường cong parabol trơn láng, những tấm tiêu âm phẳng lì triệt tiêu mọi tạp âm, biến công trình thành một phòng thí nghiệm vô trùng về mặt vật lý. Nhưng anh hoàn toàn mù tịt về thế giới thực tế của những con người khiếm khuyết.

Đối với một đứa trẻ khiếm thị hoặc một người mất đi một nửa thính lực, một căn phòng có âm thanh quá sạch, quá phẳng, không có tiếng dội của vật liệu thô, không có sự rung động của bề mặt sàn... chính là một cơn ác mộng! Nó tước đoạt đi toàn bộ những tín hiệu xúc giác và sự phản xạ âm tự nhiên mà não bộ của họ đang tuyệt vọng bám víu vào để định hướng không gian!

Những bức tường mây tre đan lồi lõm của An Hạ không hề phá vỡ trường âm học. Chúng chính là những tấm tán âm tự nhiên (diffuser) tuyệt vời nhất giúp phân tán dải tần số trung, tạo ra các điểm mốc định vị cho những người không thể nhìn thấy ánh sáng! Độ rung của sàn gỗ mà cô đề xuất không phải là sự lãng phí kết cấu, mà là kênh dẫn truyền âm trầm qua xương (bone conduction) và xúc giác da thịt — thứ âm thanh duy nhất có thể chạm tới những tâm hồn đang sống trong câm lặng!

Khang buông tập tài liệu xuống mặt bàn. Cơn đau từ bả vai lại nhói lên từng chặp, hòa cùng tiếng vo ve của cơn ù tai 4.000 Hz đang âm ỉ cào xé màng nhĩ bên phải của anh.

Nhưng lần này, anh không tìm đến căn phòng tĩnh âm để trốn chạy nữa.

Anh nhìn chăm chú vào tập đề án “Thư viện Cảm xúc - Chạm vào Ánh Sáng” của Doãn An Hạ đang nằm khiêm nhường bên cạnh chồng bản vẽ kỹ thuật. Những nét mực đỏ gạch xóa tàn nhẫn của anh trên trang bìa lúc này trông chướng mắt và thô bạo đến nực cười.

Bấy lâu nay, anh tự giam mình trong nỗi đau bị phản bội sau sự cố Elbe Philharmonic, tự biến mình thành một kẻ hoài nghi cay nghiệt, dùng sự chuẩn xác của những con số vô cảm để dựng lên bức tường phòng thủ kiên cố bảo vệ bản thân khỏi sự thất bại. Anh ngỡ rằng mình đang bảo vệ sự thuần khiết của nghệ thuật kiến trúc. Nhưng thực chất, anh chỉ đang trốn chạy trong một “nhà tù âm thanh vô cảm” do chính mình tạo ra.

Khang đưa bàn tay phải lên, những ngón tay gầy guộc khẽ chạm vào trang giấy in nổi bìa cuốn sách mẫu của cô. Từng đường gân thô ráp, từng hạt cát li ti dập nổi trên mặt giấy bỗng truyền qua đầu ngón tay